ژانر : درام

کارگردان : Julia Leigh

نویسنده : Julia Leigh

تاریخ اکران : دسامبر 2011

زمان فیلم : 104 دقیقه

زبان : انگلیسی

درجه سنی :

مشاهده تریلر این فیلم(کلیک کنید)

بازیگران:

Emily Browning,

Rachael Blake

Ewen Leslie

نقد و بررسی فیلم

Sleeping Beauty (زیبای خفته)

منتقد : Andrew O'Hehi

این متن،‌ نسخه ی کامل شده ی نقدی است که Andrew O'Hehir در جریان فستیوال کن درباره ی فیلم Sleeping Beauty نوشته بود.

زیبای خفته: شرح سفر عجیب و غریب زنی جوان به سرزمین روابط جنسی

Julia Leigh، این کارگردان استرالیایی، بر اساس روایت مشوّش کننده ی خود از سرزمینی که اعمال آدمی در آن عواقبی در پی ندارند، فیلمی ساخته که  Emily Browning اندام خود را در این فیلم به نمایش عموم می گذارد.

فیلم Sleeping Beauty، ساخته ی Julia Leigh رمان نویس استرالیایی که با این فیلم پا به دنیای فیلمسازی گذاشته،‌ یکی از عجیب ترین فیلم هایی ست که در طول عمرم دیده ام، و با در نظر گرفتن تمایلات همیشگی من، اعطای چنین عنوانی به این فیلم، نشان از اهمیت مسئله دارد. این فیلم به آمیزه ای از نمایش صحنه های شهوت انگیز، روانکاوی بر اساس اصول لکان و هنر مفهومی با نگرش فمینیستی می ماند و تماشای آن در فستیوال کن بهار گذشته مانند این بود که زیر آفتاب ساحل Riviera نشسته باشی و یک بطری عصاره ی افیون خنک بنوشی. اینکه عجیب بودن فیلم Sleeping Beauty خصیصه ای مثبت است یا منفی، سؤالی کاملاً ذهنی و وابسته به طرز تفکر و حس بیننده است. از نظر من زیبایی، ابهام و القای حس تشویش، هر کدام سهمی برابر از ویژگی های این فیلم را به خود اختصاص داده اند. با اینحال فیلم از نقطه ی آغاز تا پایان،‌ تمامی توجه مخاطب را به خود جلب می کند.

واقعاً مایه ی تأسف است که Catherine Breillat کارگردان فرانسوی هم امسال فیلمی با عنوانی مشابه ساخته و پخش کرده است. فیلم Julia Leigh به زبان انگلیسی ساخته شده و اتفاقات آن در زمان حاضر می گذرد و برخلاف فیلم The Sleeping Beauty ساخته ی Catherine Breillat، هیچ ارتباط قابل توجهی با قصه های پریان ندارد، گرچه آن حالت اسرارآمیز مربوط به این قصه ها در فیلم دیده می شود. Emily Browning که امسال نقش اصلی فیلم S-u-c-k-e- r Punch  را هم بازی کرده، در این فیلم کاملاً متفاوت ظاهر می شود اما لباس هایش از فیلم قبلی هم بدن نما تر هستند. در واقع در بیشتر طول فیلم او اصلاً لباسی به تن ندارد، به خصوص بعد از آنکه لوسی - دختر جوان و جذاب غیرقابل کنترلی که او نقشش را ایفا می کند - به عنوان یکی از چندین همخوابه ی گروهی از پیرمردهای عجیب و غریب مشغول به کار می شود. البته واژه ی "همخوابه" تعبیر مناسبی برای این موضوع نیست. لوسی به دیدن زنی زیبا، با ظاهری رسمی و شبیه به مدیره های دبیرستان به نام کلارا (Rachael Blake) می رود و با نوشیدن یک لیوان چای به مدت 8 تا 10 ساعت بیهوش می شود. در طول این مدت او مرکز توجه گروهی از پیرمردهای  شهوتران است، اما کلارا با لحنی بیش از حد خالی از احساس به او اطمینان می دهد که کسی با او رابطه ی جنسی برقرار نمی کند و نخواهد کرد. او بدن  لوسی را به معبد تشبیه می کند.

اما از نظر لوسی بدن  او هیچ شباهتی به معبد ندارد. در واقع به نظر می رسد اینکه چه بلایی بر سرش بیاید، برای او اهمیت زیادی ندارد. در صحنه های قبل او را در یک کافه دیده ایم که بر اساس آنچه شیر یا خط تعیین می کند حاضر می شود با غریبه ها رابطه برقرار کند، و آشنایی او و کلارا هم موقعی اتفاق می افتد که لوسی در یک کافه ی تاریک زیرزمینی با لباس های بدن نما به کار سرو مشروب مشغول است. اما میتوان گفت این شغل نسبت به کارهای پست دیگرش و ایفای نقش موش آزمایشگاهی از برتری و امتیاز بیشتری برخوردار است.

بدون شک Emily Browning زیبا و جذاب است و پوست سفید درخشان و اندام ظریف و عروسک وارش بسیار تحسین برانگیز هستند و موفق می شود با بازی ماهرانه ی خود به خوبی این دختر جسور خود ویرانگر را به تصویر بکشد. Julia Leigh قصد دارد از هرگونه احساسی که نسبت به لوسی در ما ایجاد می شود بهره بجوید، از برانگیختن میل و علاقه تا نگرانی و ترس و شرمندگی.

به نظر می رسد خود لوسی در این فضای گناه آلود و شهوت انگیز بسیار راضی و خشنود باشد. در این فضا هیچ عمل ممنوعه ای وجود ندارد و انگار اعمال و کردار او عواقبی در پی ندارند. دنیایی که Julia Leigh خلق کرده،‌ شبیه به دنیای ماست، اما پر است از راهروهای مخفیانه ای که توسط میشل فوکو ((Michel Foucault، مارکی دو ساد (Marquis de Sade) و Pauline Réage (نویسنده ی رمان " The Story of O") ساخته شده اند. البته صحنه های زیبا و فضای سرد فیلم حاصل زحمات فیلمبردار آن Geoffrey Simpson هستند.

اشتباه نکنید! فضای فیلم Sleeping Beauty آغشته به مسائل جنسی است اما اثری از رابطه ی جنسی به معنای واقعی در آن دیده نمی شود. در برخوردی کمابیش طبیعی، لوسی همراه یکی از همکاران خوش قیافه اش مواد مخدر مصرف می کند و بعد او را به منزل خود می برد،‌ اما آنچه میان آنها اتفاق می افتد، از چشم ما پنهان می ماند.

برخلاف آنچه به نظر می آید این فیلم به آرزو و ناکامی، بیم و امید و خواستن و عدم توانایی برای رسیدن می پردازد.  مثلا در جایی از فیلم یکی از پیرمردها با شکوه و گلایه از زندگی و روابط جنسی رقّت انگیز خود سخن می گوید (که از ترجمه آنها معذوریم!).

در واقع "Sleeping Beauty" کاملاً برعکس آنچه در ظاهر فیلم دیده می شود، بیشتر به روابط نزدیک میان زن ها می پردازد تا به بازار فاسد روابط جنسی میان زن و مرد و تن فروشی. هر باری که دوربین لوسی را در کنار شخصیت زن دیگری در قاب می کشد، به نظر می رسد آن لحظه سرشار از نیروهای نهفته ی درون شخصیت هاست که تا مرز انفجار می رود اما پیشروی نمی کند. مشخص نیست که این نیروها از کجا سرچشمه می گیرند؟ خودپرستی، میل جنسی به شخصیت مقابل، میل به خشونت، ویرانی روحی و روانی و یا ترکیبی از تمام موارد گفته شده.

من تا حدی گمان می کنم اگر موفق می شدیم به خوبی منظور Julia Leigh را درک کنیم، احتمالاً با امری اخلاقی مواجه می شدیم: داستانی اخلاقی درباره ی اینکه چطور زندگی زن ها به مثابه ی کالاهای جنسی به حراج می روند، اغلب اوقات احساسات واقعی خود را سرکوب می کنند و در تعدی و روا داشتن ستم به خود، نقشی پررنگ دارند و از این دست موارد. اما Julia Leigh در این فیلم برای ما سخنرانی نمی کند و الزاماً از ما نمی خواهد که همه ی زوایای شخصیت لوسی و "Sleeping Beauty" را درک کنیم. در این فیلم اثر چندانی از صمیمیت و نیکی نوع بشر دیده نمی شود و بدون شک به نظر بسیاری از تماشاگران فیلمی سرد و هنجارشکن خواهد بود. اما این فیلم به روش خاص خود به دالان بحران های اخلاقی و احساسی و تطهیر و تزکیه ی نفس نقب می زند و بدون شک بین فیلم های تجربه ی اول، موردی برجسته و چشم گیر است

مشاهده تریلر این فیلم(کلیک کنید)

منتقد : Andrew O'Hehi

مترجم : الهام بای

تهیه و ترجمه: سایت نقد فارسی

هر گونه کپی برداری از این مطلب بدون ذکر دقیق منبع: سایت نقد فارسی مخالف قانون بوده و مدیریت سایت هیچ گونه رضایتی در این مورد ندارد و شرعا حرام میباشد.