نقد و بررسی فیلم The Butterfly Effect (اثر پروانه ای )

The Butterfly Effect

کارگردانان : Eric Bress, J. Mackye Gruber

نویسندگان : Eric Bress, J. Mackye Gruber

بازیگران : Ashton Kutcher, Amy Smart, Melora Walters

خلاصه داستان : «اِوان تِربورن» در شهری کوچک به همراه مادرش زندگی می کند. او از اختلالات حافظه رنج می برد و گاهی اوقات بطور ناگهانی خودش را در جایی دیگر می یابد، در حالی که نمی داند چطور از آنجا سر در آورده است. هرچه سنش بالاتر می رود، از این اختلالات کاسته میشود، بطوری که بنظر می رسد کم کم سلامتی‌اش را بدست آورده. او از سن هفت سالگی هربار دچار اختلال می شده، خاطره آن را می نوشته است. یک روز در دانشگاه، او شروع می کند به خواندن یکی از این خاطرات قدیمی و ناگهان یک وقفه زمانی او را به این خاطره‌اش در گذشته می برد و…

 

منتقد: جیمز براردینلی – امتیاز ۷.۵ از ۱۰ (۳ از ۴)

/wp-content/uploads/media/kunena/attachments/6358/Oy0h5_2014-12-01.jpgبه نظر می‌رسد که برخی نقدها قصد دارند «اثر پروانه‌ای/ The Butterfly Effect» را به صورت فیلمی علمی تخیلی توصیف کنند. آنچه تاکنون در این باره گفته شده کاملاً اشتباه است بخش اندکی از آن چه در جریان این فیلم رخ می‌دهد را می‌توان به علم یا فناوری ربط داد، و به زور چپاندن «اثر پروانه‌ای» در این ژانر رویکردی کاهلانه و غیرقابل توجیه است. گرچه ردپای سریال «منطقه شفق/Twilight Zone» ساخته راد سِرلینگ در این فیلم دیده می‌شود، اما باید توجه داشته باشید که بسیاری از قسمت‌های سریال کلاسیک راد سِرلینگ جایی بین ژانرهای فانتزی و وحشت قرار می‌گیرند و این دقیقاً جایی است که «اثر پروانه‌ای» به آن تعلق دارد.

/wp-content/uploads/media/kunena/attachments/6358/3-02-The-Butterfly-Effect-peter-petrelli-5011996-1600-1067.jpgبا وجود این، «اثر پروانه‌ای» فیلمی جذاب و متقاعد کننده است که با درونمایه قدرت انتخاب و شانس بازی می‌کند، ولی نه آن قدر که از حد متعارفش خارج شود. بدون شک، حفرات زیادی در فیلمنامه وجود دارند (که برخی از آن‌ها اساسی هستند)، اما اکثرشان تا مدتی بعد از اتمام نمایش فیلم و تحلیل آن در بحث‌های بعد از اکران رو نمی‌شوند. پایان فیلم، فریب است، و شاید اَشتون کاچِر بهترین گزینه برای بازی در نقش اول نباشد. با این حال، علیرغم این ایرادها، قاطعانه تماشای این فیلم را توصیه می‌کنم. در ماه ژانویه که اغلب فیلم چندانی اکران نمی‌شود، «اثر پروانه‌ای» در صدر بهترین‌ها می‌ایستد.

/wp-content/uploads/media/kunena/attachments/6358/TheButterflyEffect3Revelations2009720pBDRipDTSx264-TiTAN1_2014-12-01.JPG«اثر پروانه‌ای» نام خود را از یکی از قضایای تئوری هرج و مرج گرفته است: اگر پروانه‌ای در شمال آفریقا بال بزند می‌تواند آن سوی دنیا توفانی به راه بیندازد (برای توضیحات مشابه به نقد "پارک ژوراسیک / Jurassic Park" مراجعه کنید). در این مورد، با پرسشی درباره علّیت فضایی مواجه نیستیم، بلکه با این سئوال روبروییم که چگونه تنظیم جریان زمان می‌تواند منجر به لغزیدن در دنیای موازی شود. با پیروی از اصل سادگی[۱]، «اثر پروانه‌ای» می‌کوشد تا بدون گیج کردن یا از دست دادن مخاطب خود پیش رود. «اثر پروانه‌ای» جزء آن دسته فیلم‌ها نیست که یک لحظه غفلت از آن منجر به نفهمیدن کل فیلم می‌شود، گرچه این ایده خوبی برای جلوگیری از رفتن تماشاچی‌ها به بوفه سینما است.

/wp-content/uploads/media/kunena/attachments/6358/logan-lerman-and-the-butterfly-effect-gallery.jpgاِوان تِربورن (با بازی اَشتون کاچِر) دانشجوی ۲۰ ساله ای است، که احساسات عاطفی‌اش از اکثر آمریکایی‌ها قوی‌تر است. او از سن هفت سالگی در لحظات وقوع استرس عاطفی شدید، مانند وقتی که یکی از دوستان خانوادگی او را مورد آزار و اذیت قرار می‌دهد یا وقتی که به همراه چند تن از دوستانش درگیر یک شوخی خرکی، غش می‌کند. ایوان یاد می‌گیرد که با تمرکز روی واژه های مجله ای، که خود در طول سالیان تهیه کرده است، به سوی گذشته سفر کند و برخی رویدادهای خاص را از نزدیک تجربه کند. گاهی اوقات می‌تواند تغییراتی ایجاد کند؛ گاهی اوقات هم کاری از او ساخته نیست. وقتی یکی از دوستان دوران کودکی‌اش، کِیلی میلِر (با بازی اِمی اِسمارت)، به خاطر کاری که اِوان انجام داده اقدام به خودکشی می‌کند، اِوان تصمیم می‌گیرد در زندگی‌اش تغییر ایجاد کند. و وقتی چنین می‌کند، متوجه می‌شود که می‌توانسته فرد بهتری باشد اگر در فرمول پیچیده قضا و قدر دخالت نمی‌کرد.

/wp-content/uploads/media/kunena/attachments/6358/The-Butterfly-Effect-elden-henson-26830405-1024-666.jpgکارگردان‌های «اثر پروانه‌ای، اِریک بِرِس و جِی.مَکی گِروبِر (که در نگارش فیلمنامه نیز مشارکت داشته اند)، فیلمی ساخته‌اند که نه تنها سرگرم کننده است، بلکه از ما می‌خواهد تا درباره عواقب کارهای خود خوب فکر کنیم. (این نخستین تجربه آن‌ها پشت دوربین است؛ آن دو قبلاً در نوشتن فیلمنامه «مقصد نهایی ۲/ Final Destination 2» اقدامی که قصد دارم به خاطرش آن‌ها را ببخشم) با هم همکاری کرده‌اند. رد پای کم رنگی از فیلم «درب‌های کشویی / Sliding Doors» در این فیلم دیده می‌شود، گرچه بر خلاف آن، «اثر پروانه‌ای» نه تنها یک کمدی عشقی نیست بلکه تکامل موازی دنیاهای مختلف را نیز به ما نشان نمی‌دهد. این فیلم تناسخ ایوان را در جریان مداخله وی در چرخه رشدش دنبال می‌کند و آینده وی را شوم تر و شوم تر رقم می‌زند، حتی او تمام استحاله‌هایی که تجربه کرده است را به یاد می‌آورد.

/wp-content/uploads/media/kunena/attachments/6358/The-Butterfly-Effect.-003.jpgبرای اشتون کاچر بدون شک این فیلم فرصتی است تا از تصویری که از او در مجموعه های "دوربین مخفی / Punk'd" و "اون شوی دهه۷۰ / That '70s Show" به وجود آمده دور شود و ثابت کند که می‌تواند واقعاً بازیگر باشد. با این حال، در حالی که کاچِر خود را چندان اذیت نمی‌کند، یکی مثل بیلی کِرودِپ یا جَرِد لِتو (که نقشش در «مرثیه ای بر یک رویا/ Requiem for a Dream» به یاد ماندنی است) ممکن بود خیلی بهتر از پس نقش اِوان بر بیایند. به هر حال، کاچِر آن قدرها هم بد نیست که بخواهد کل پروژه را خراب کند.

از نظر بازیگری، کاچِر با بازیگران خوش بر و رو و خوش اندام دیگری مانند اِمی اِسمارت، ویلیام لی اسکات (در نقش برادر کِیلی) و اِلدِن هِنسون (در نقش لِنی، یکی دیگر از دوستان دوران کودکی اِوان) هم¬بازی است. عضو ارشد فهرست بازیگران اِریک اِستولتز، بی رمق ترین کاراکتر فیلم، است

/wp-content/uploads/media/kunena/attachments/6358/TheButterflyEffect_AE4_02.jpgپایان فیلم بسیار ضعیف است و ممکن است نتیجه این باشد که فیلم سازها خود را به گوشه ای کشانده‌اند و دوست ندارند بر مبنای جریان فکری نهیلیسم دست به نتیجه گیری بزنند. گرچه پایان فیلم یک فریب است، اما اندکی طنین دار است، چون قصد ندارد که لحن تیره فیلم را از بین برد. از جهات زیادی می‌توان «اثر پروانه‌ای» را فیلمی درباره پشیمانی دانست و سکانس‌های پایانی فیلم بر این مفهوم تاکید می‌کنند. البته فیلم به حد کافی جذاب است که این احساس شک و دودلی را کوچک کند؛ معدود افرادی، که از تماشای فیلم‌های غیرمتعارف لذت می‌برند، ممکن است با تماشای «اثر پروانه‌ای» دچار احساس پشیمانی شوند.

اختصاصی نقد فارسی

مترجم: محمدرضا سیلاوی

کپی برداری و نقل این مطلب به هر شکل (از جمله برای همه نشریه‌ها، وبلاگ‌ها و سایت های اینترنتی) بدون ذکر دقیق کلمات "منبع: سایت نقد فارسی" ممنوع است و شامل پیگرد قضایی می شود.

14
دیدگاه بگذارید

Please Login to comment
14 Comment threads
0 Thread replies
0 Followers
 
Most reacted comment
Hottest comment thread
11 Comment authors
همایونMobinaمهران Recent comment authors
  Subscribe  
Notify of
Member
Member

به نظرم نگاه فیلم به این بود که اگر حضرت آدم با حوا آشنا نمیشد در نهایت دنیایی نبود و مشکلی هم ایجاد نمیشد. با همون درونمایه ی نظریه نیهیلیسم و پوچ گرایی.

Member
Member

شباهت خاصی به دانی دارکو و پروژه ی آلماناک و کد منبع داشت . در کل خیلی قشنگ بود.

همایون
Guest
Member
همایون

Mobina:دوستان فیلنامه خیلی قویه. عالی نوشته شده. بازی شخصیت اصلی هم خیلی خوبه. اما اخطار بدم جو فیلم و حال و هوای فیلم اصلا خوش پردازش و خواستنی نیست. فیلم تمیز نیست. صحنه ها ارایش شده نیستن. خیلی رئاله و صحنه ها و شخصیت ها خیلی ترتمیز نیستن که در جهت کمک به واقع گرایی فیلمه ولی خب باب میل بعضی ها نیست. اما فیلم نامه و بازی شخصیت اصلی واقعا آدم رو جذب می کنه. پشیمون نمیشین. بی نتیجه تموم نمیشه. من از ده بهش هشت رو میدم. دو امتیاز به دلیل پردازش یه کم بدش کم کردم. داداش… ادامه »

همایون
Guest
Member
همایون

[quote name=”Mobina”]دوستان فیلنامه خیلی قویه. عالی نوشته شده. بازی شخصیت اصلی هم خیلی خوبه. اما اخطار بدم جو فیلم و حال و هوای فیلم اصلا خوش پردازش و خواستنی نیست. فیلم تمیز نیست. صحنه ها ارایش شده نیستن. خیلی رئاله و صحنه ها و شخصیت ها خیلی ترتمیز نیستن که در جهت کمک به واقع گرایی فیلمه ولی خب باب میل بعضی ها نیست. اما فیلم نامه و بازی شخصیت اصلی واقعا آدم رو جذب می کنه. پشیمون نمیشین. بی نتیجه تموم نمیشه. من از ده بهش هشت رو میدم. دو امتیاز به دلیل پردازش یه کم بدش کم کردم.[/quote]داداش… ادامه »

Mobina
Guest
Member
Mobina

دوستان فیلنامه خیلی قویه. عالی نوشته شده. بازی شخصیت اصلی هم خیلی خوبه.
اما اخطار بدم جو فیلم و حال و هوای فیلم اصلا خوش پردازش و خواستنی نیست. فیلم تمیز نیست. صحنه ها ارایش شده نیستن. خیلی رئاله و صحنه ها و شخصیت ها خیلی ترتمیز نیستن که در جهت کمک به واقع گرایی فیلمه ولی خب باب میل بعضی ها نیست. اما فیلم نامه و بازی شخصیت اصلی واقعا آدم رو جذب می کنه. پشیمون نمیشین. بی نتیجه تموم نمیشه. من از ده بهش هشت رو میدم. دو امتیاز به دلیل پردازش یه کم بدش کم کردم.

مهران
Guest
Member
مهران

این فیلم دو تا پایان داره
اون ورژنش رو ببینید که اشتون تصمیمی میگیره به دنیا نیاد
اسم ورژنش هست دیرکتور کات

شایان کیانفر
Guest
Member
شایان کیانفر

bahar:

حاج ایبرت:بازی اشتون کاچر یه کم آدم و به شک میندازه که فیلم و نگاه کرد… ولی باید فیلم و پیدا کنم و ببینم……پیش داوری ممنوع

قبول دارم اشتون به در فیلمهای طنز بیشتر میخوره اما این فیلم حتما ببینید چون تا به الان بازی کوچر اینطوری ندیدید در سطح خودش عالی بود فیلم هم خیلی حرف داره برای زدن .

vaghan talentesh dare az dast mire ..to in fil ali toneste bod khodi neshoon bede albate man in filmo kheili sal pish didam.

bahar
Guest
Member
bahar

حاج ایبرت:بازی اشتون کاچر یه کم آدم و به شک میندازه که فیلم و نگاه کرد… ولی باید فیلم و پیدا کنم و ببینم……پیش داوری ممنوع

قبول دارم اشتون به در فیلمهای طنز بیشتر میخوره اما این فیلم حتما ببینید چون تا به الان بازی کوچر اینطوری ندیدید در سطح خودش عالی بود فیلم هم خیلی حرف داره برای زدن .

omid ali
Member
Member
omid ali

فیلم زیبای است

پیشنهاد می کنم دوستان نگاه کن

البته اخر داستان هم بد نیست _ اوان بعد چندین بار سعی در تغییر سرنوشت دوستان خود برای زندگی بهتر و خوب _ هر بار نتیجه انطور که می خواسته اتفاق نمی افته
در اخر
این اتفاق ها اوان رو مجاب می کنه همه این اتفاق های که بر سر دیگران می افته تقصیر اوست به همین خاطر _ خودش رو از زندگی دیگران حذف می کنه

alisky
Guest
Member
alisky

توکیو

alisky
Guest
Member
alisky

فیلم مربوط میشه به یه ضرب المثل علمی که میگه: در توکیه یه پروانه پر میزنه نیویورک رو آب میبره. هر عملی یه عکس العملی داره.

حاج ایبرت
Guest
Member
حاج ایبرت

بازی اشتون کاچر یه کم آدم و به شک میندازه که فیلم و نگاه کرد… ولی باید فیلم و پیدا کنم و ببینم……پیش داوری ممنوع

Abe
Member
Member
Abe

فقط اینو بگم که از فیلمای خوب علمی-تخیلی محسوب میشه. هر کی دیده حال کرده

پیمان ...
Member
Member
پیمان ...

محشره