The Beguiled (فریب خورده)

 

 

کارگردانان : Sofia Coppola

نویسنده : Sofia Coppola

بازیگران : Nicole Kidman, Elle Fanning, Kirsten Dunst

خلاصه داستان : در طول جنگ داخلی آمریکا، به یک سرباز زخمی ارتش اتحادیه در مدرسه دخترانهای در ویرجینیا ، جایی که در آن، زنان جوان در برابر دنیای بیرون محافظت شده‌اند، پناه داده میشود. دیری نمیگذرد که آن خانه مقهور تنش جنسی۱، رقابت و چرخش غیرمنتظره رویدادها میشود.

 

www.naghdefarsi.com/images/stories/rooz/12/logo-trans.png

 

 

سوفیا کاپولا یک سایکودرام۱ فمینیستی و به طرز شادی پراسترس را جلوی دوربین برده است

 

سوفیا کاپولا ملودرام جنوبی بسیار لذتبخشی ساخته است: داستان یک سرباز خوش تیپ و به شدت زخمی ارتش اتحادیه در قلمرو دشمن در طول جنگ داخلی آمریکا، که برای گریز از تمام اتفاقات بد خود را به دست مهربان و بخشنده یک مدرسه‌ی دینی دخترانه میسپارد. تمام ساکنان این مدرسه به تکاپو می‌افتند که چه کسی باید از این مرد نیمه عریان،‌ که نیاز به مراقبت صمیمانه دارد، پرستاری کند.

 

The Beguiledسایکودینامیک پراسترس و شاد فیلم ما را به یاد فیلم «خودشیفته سیاه/Black Narcissus» و آن آگهی معروف کوکای رژیمی می‌اندازد؛ همان آگهی که در آن کارمندان دفتری کارگر عرق‌ریزانی را که در حال فرونشاندن عطش است تحسین می‌کنند. کاپولا این فیلم را از رمان ۱۹۶۶ توماس پی کولینان اقتباس کرده است که قبلاً یک بار در سال ۱۹۷۱، توسط دان سیگل و با بازی کلینت ایستوود در نقش اول، فیلمی از روی آن ساخته شده بود.

 

کاپولا که داستان را با اشتیاق فوق العاده و بذلهگویی بیپروایی تعریف میکند، تصاویری از صحنه‌های اول و آخر را به هم می‌دوزد تا روایت به طرز رضایبخشی به طور کامل بسته شود. او همچنین با خونسردی فهم ارتباط عنوان با کاراکترهای مختلف را، با پیش رفتن داستان، بر عهده بیننده گذاشته است.

 

The Beguiledسرجوخه جان مک برنی (کالین فارل)، سرباز ایرلندی فقیری است که با انگیزه دریافت پول نقد به نیروهای ارتش اتحادیه پیوسته و حالا فراری محسوب میشود؛ او که پایش به شدت جراحت برداشته از اینکه توسط یکی از طرفین درگیری دستگیر و کشته شود وحشت دارد. به این ترتیب، این شخصیت از عقده‌های قبیله‌ای یا ایدئولوژیکی که ممکن بود باعث شود مخاطب در برابر دختران جنوبی آشفته‌ای که به او پناه دادهاند طرف او را بگیرد، عاری شده است. فیلم همچنین خودش را برای تأکید بر این نکته به آب و آتش می‌زند که بردههای دخترها پیشتر «گریخته‌اند»، تا به این ترتیب مخاطب نسبت به آنها حس تنفر و انزجار نداشته باشد. با این حال، کاپولا برخلاف دان سیگل، در نهایت داستان را از نگاهی زنانه و از قضا فمینیستی به تصویر می‌کشد. بدون شک این فیلم ظریفتر از فیلم قبلی است و هیچ یک از صحنههای فانتزی جنسی و فلاش بکهای فیلم سیگل را ندارد. در عوض، کاپولا تهدید مدفونی را وارد داستان می کند که یادآور ایرا لوین است.

 

The Beguiledمک برنی در آستانه رفتن به کما و مرگ در اثر خونریزی است که دوشیزه ایمی یازده ساله (با بازی هوشمندانه اونا لورنس) او را در بیشه‌ای محلی پیدا می‌کند. مک برنی با جذابیت اسرارآمیزی، که بدون شک بخشی از استعداد او برای زنده‌ ماندن است، دخترک را متقاعد میکند تا او را با خود به مدرسهاش ببرد. آنجا، مدیره مدرسه، مارتا فارنزووزث (نیکول کیدمن)، و معاونش، ادوینا (کیرستن دانست)، از این ماجرا خشمگین میشوند، اما در عین حال تحت تاثیر وضعیت اسفناک مرد، فرصتی که تقدیر در اختیارشان قرار داده تا خیرخواهی مسیحی خود را نشان دهند و تصور واقع‌بینانه‌ای که میگوید جنگ به هر حال تمام شده است، قرار می گیرند. و از آنجا که هیچ مردی ندارند- قبلاً ضمیر il (سوم شخص مذکر) را از صرف افعال فرانسویشان حذف کردهاند، و تنها موجود مذکر خانه قورباغه نرِ ایمی، هِنری، است- به این مرد قدرتمند که به شکلی مطمئن علیل شده و به مهربانی و کمک آنها نیازمند است، علاقه‌مند می‌شوند. مک برنی مطمئناً آلیشیای عبوسِ زود بالغ شده‌ ۱۸ ساله (با بازی الی فانینگ) را مجذوب خود کرده است.

 

The Beguiledخلاصه، با تایید سردرگم ولی هیجان‌زده شاگردان، مارتا تصمیم میگیرد که مک برنی را به نیروهای کنفدراسیون، که هر چند وقت یک بار به آنها سر میزنند، تحویل ندهد، بلکه از او تا به دست آوردن سلامتیاش پرستاری کند و اجازه دهد تا در باغ کار کند. مک برنی در باغچه گل می‌کارد، گلهای رز را هرس میکند، حسابی عرق میریزد و با زیرکی بسیاری از دوستان جدیدش را مجذوب خود می‌کند. این مرد پست و حیلهگر شروع میکند به بازی با توجه و علاقه زنان جوان مختلف. این یعنی فاجعه؛ و آنهایی که قانون چخوف را درباره اسلحه‌ای که در صحنه اول معرفی شده می‌دانند، حواسشان به تپانچه‌ای که پدر مارتا برایش گذاشته، خواهد بود. صداهای دوردست توپخانه به مک برنی می‌گویند که آتش جنگ هنوز خاموش نشده، اما این ممکن است در مقابل طوفان مجازاتی که در هر حال به سوی او در حرکت است، هیچ باشد.

 

شامها و عصرهای توام با موسیقی که این زنان برای مهمانشان ترتیب میدهند فوق‌العاده سرگرم‌کننده هستند. نحوه بیان جمله «سرجوخه، دسر میل دارید؟» یکی از لذت بخشترین چیزها در جشنواره کن امسال است. و وقتی که طوفان هیجانات بالاخره فروکش میکند، لحظات کلاسیک جنوبی‌ای، به سبک سنتی، در این مدرسه دینی وجود دارد؛ مدرسه‌ای که بیشتر شبیه درختستانی است که باغهایش زیر پرتوهای مورب خورشید طلایی قرار گرفته باشند.

 

در این فیلم یک صحنه پلکانی باشکوه داریم که یک نفر واقعاً از دو ردیف پلکان مجزا، با یک تغییر جهت، پایین می‌افتد. در یک صحنه، گردنبندی از گردن یک زن کشیده می‌شود و مهره‌هایش روی زمین پخش میشوند. حتی صحنه‌ای داریم که در آن شلیک گلوله چلچراغی را نقش زمین میکند، رویدادی که برای مهیج شدن به هیچ تعبیر استعاری نیاز ندارد. این فیلمی فوق‌العاده دیدنی است، یک درام-تریلر با بارقه‌های ظریفی از نوآر و کمدی سیاه.

 


۱٫ تنش یا فشار جنسی یک پدیده اجتماعی است و زمانی به وجود می‌آید که دو تن با یکدیگر در ارتباط باشند و یکی یا هردویشان به طرف مقابل میل جنسی داشته باشند اما یا اصلاً نتوانند با یکدیگر برای نخستین بار، تجربه رابطه جنسی داشته باشند یا این تجربه خیلی دیر بینشان اتفاق بیفتد.

 

۲٫ نوعی از نمایش که گاهی به عنوان روش درمان برای برخی بیماری‌های روانی هم به کار می‌رود.

اختصاصی نقد فارسی

مترجم: رضا سیلاوی

 

 

فیلم «فریب خورده» تازه‌‌ترین اثر سوفیا کاپولا، قرار است به‌عنوان یک بازسازی در ژانر دارم تاریخی عمل کند ولی واقعیت امر این است که فیلم بیشتر از هر ژانر یا زیر ژانری، مانند داستانی از مجموعه قصه‌های پریان عمل می‌کند. در همان اولین سکانس فیلم، دختربچه‌ای در جنگل مشغول جمع کردن قارچ است و زیر درختی رویایی، سربازی زخمی و بی‌هوش را پیدا می‌کند. این سرباز با نقش‌آفرینی کالین فارل مانند یک شاهزاده و یا یک شخصیت شریر در قصه‌های پریان وارد دنیای فیلم می‌شود. این اولین نشانه از مجموعه نشانه‌هایی است که نسخه بازسازی شده «فریب خورده» را شبیه به داستان‌هایی چون «سیندرلا»، «زیبای خفته» و یا «سفید برفی و هفت کوتوله» می‌کند. این سرباز جان مک برنی نام دارد و هنگامی از خواب دردآلود خود بیدار می‌شود که خود را درون یک مدرسه دخترانه شبانه روزی در ویرجینیا می‌بیند. مدرسه‌ای که توسط خواهر مارتا (با نقش‌آفرینی نیکول کیدمن) اداره می‌شود. خواهر مارتا صاحب اصلی تمام موجودیات زمینی است که این مدرسه در آن دایر شده است. جایی که پس از آغاز جنگ داخلی آمریکا، تنها پناهگاه دختران و زنان بی‌کس‌و‌کار به حساب می‌آید. نکته طعنه‌آمیز فیلم در این خلاصه می‌شود که شخصیت خواهر مارتا با بازی برجسته و قابل توجه نیکول کیدمن، همواره میان یک پری مهربان و یک نامادری بدجنس در حال رفت و آمد است. شما در همان ابتدای امر با سوالات زیادی در مورد طرح اصلی داستان مواجه می‌شوید. آیا سرباز مک برنی به اسارت ساکنین این خانه درآمده است؟ یا در حقیقت او تهدید مرگباری برای میزبان‌هایش به حساب می‌آید؟ هر کدام از طرفین تا چه اندازه می‌توانند برای یکدیگر خطرناک باشند؟ و حتی هرکدام از طرفین قادر به انجام چه اعمال بی‌رحمانه‌ای خواهند بود؟

The Beguiledخانم کاپولا موفق شده است با تکیه بر همین سوال‌ها، فضایی متناقض و عجیب خلق کند. فضایی که در آن، ذهن مخاطب همواره در حال پرسیدن سوال برای دیدن ادامه ماجرا است. این نسخه جدید «فریب خورده» در حقیقت شما را تا لحظات پایانی خود در انتظار پاسخ این سوال‌ها می‌گذارد. فیلم ترکیبی از فضای تاریک و فضای رنگین آثار ملودرام را به تصویر کشیده است. فیلمبردار اثر آقای فیلیپ لی سورد نقش مهمی را در القای چنین حسی به مخاطبان بازی می‌کند. فضای کوتیگ فیلم به‌خوبی تاثیر معماگونه بودن اثر را روی مخاطب می‌گذارد. این در حالتی است که سوفیا کاپولا برخلاف نسخه اصلی «فریب خورده» محصول ۱۹۷۱، موفق شده است به زیرلایه‌های متن، نکات مثبت امروزی را هم اضافه کند. فیلم اختلال‌های فراوان شخصیتی در طول یک جنگ خونین را به‌خوبی مورد بررسی قرار می‌دهد، اختلال‌هایی که تا آخرین لحظات فیلم، بدون نشان دادن هیچ اسلحه‌ای، خشونت بسیار زیادی را به نمایش می‌گذارند. خشونت‌هایی که در حرف‌ها، نگاه‌ها و البته جسارت‌های شخصیت‌های مختلف داستان، به‌وضوح قابل مشاهده است. کاپولا در ابتدای امر تصمیم گرفته است تمرکز خود را به روی شخصیت‌های زن داستان بگذارد تا ما را با برخوردی احساسی‌تر نسبت به موقعیتی که در آن قرار می‌گیریم، مواجه کند. احساساتی قوی و سوزنده که با فضای تاریک اثر در تضاد است. این رویکرد متضاد باعث می‌شود ما در پایان کار با اثری پرسش‌گر و عجیب مواجه شویم. اثری که گاهی برای مخاطب تکلیف روشن می‌کند و گاهی منتظر می‌شود تا مخاطب تکلیفش را نسبت به داده‌های فیلم روشن کند.

The Beguiledشایان ذکر است که برشمردن این نکات مثبت، دلیل کم ارزش بودن نسخه سال ۱۹۷۱ اثر دان سیگل با نقش‌آفرینی کلینت ایستوود نیست. در همان نسخه قدیمی نیز ما می‌توانیم شاهد تفاوت‌های دنیای زنان با جهانی که همواره در حال پدید آوردن جنگ و به راه انداختن خونریزی است، باشیم. اما در نسخه جدید، پرداخت به شخصیت زن‌های داستان بسیار پرجزئیات و عمیق‌تر است. ما در این‌جا با دختر کوچکی مواجه هستیم که سرباز بی‌هوش را زیر درخت‌های جنگل پیدا کرده است. این دختر که ایمی (با نقش‌آفرینی اونا لاورنس) نام دارد تجسم دقیقی از شاهزاده داستان به حساب می‌آید، این دختر کوچک شخصیتی قوی، راستگو و قدرتمند دارد. جین (با نقش‌آفرینی انگوری ریس) و امیلی (با نقش‌آفرینی اما هاوارد) دخترانی متاثر از جنگ و فضای مخوف حاکم در خانه هستند. اشخاصی که سعی دارند با گوش دادن به دستورات رئیس این خوابگاه شبانه روزی، هم به بانویی ممتاز در دوران خود تبدیل شده و شبیه به خانم مارتا باشند و هم از اخراج خود از چنین محیط امنی جلوگیری کنند. آلیشیا (با نقش‌آفرینی اله فانینگ) وارد دوران نوجوانی خود شده است، او مرموز و موذی است و بی‌شک برای رسیدن به هدفش، حاضر به خطر کردن است. اما شخصیت محوری دیگر قصه خانم ادوینا (با نقش‌آفرینی کریستین دانست) نام دارد. او به هیچ وجه از موقعیت خود راضی نیست، حضور جنگ در یک قدمی‌‌اش او را افسرده کرده و زندگی در خانه‌ای که یک مدیر مستبد آن را اداره می‌کند، باعث ناراحتی‌‌اش شده است.

The Beguiledهر کدام از این شخصیت‌ها در مقابله با شخصیت سرباز زخمی از تمام الگوهای تعریف شده، استفاده می‌کنند. سرباز خود را در میان زن‌هایی می‌بیند که در عین بامحبت بودن می‌توانند دستور قتل یا دستگیری او را صادر کنند. از همین رو شروع به تعریف و چاپلوسی در مقابل تک‌تک افراد خانه می‌کند. حال باید دید، مخاطب این عملکرد را منفی ارزیابی می‌کند یا نسبت به شرایط سرباز، به او حق می‌دهد!؟ چیزی که مشخص است، در دیدگاه خانم کاپولا، اولین نکته به تاثیرات مخرب جنگ در حوزه تصمیم‌گیری‌های انسان‌ها بازمی‌گردد. کاپولا که همواره سعی می‌کند در آثارش چشم‌انداز بسیار دوری به هدفی کلی‌تر داشته باشد، از دادن پیام در طول فیلم نیز ابایی ندارد و به‌راحتی، کار خود را پیش می‌برد. فیلم فضایی آخرالزمانی دارد و این موقعیت به عمد توسط سوفیا کاپولا طراحی شده است. ما در اکثر زمان‌های فیلم متوجه نمی‌‌شویم کدام یک از قطب‌های اصلی داستان، منفی یا مثبت هستند، تنها چیزی که از آن آگاه هستیم، خرابی‌های جنگی است که بیرون از خانه در جریان است. پس‌زمینه‌ای تهدید‌کننده برای تمام شخصیت‌های اصلی داستان که در خوابگاه خانم مارتا، جنگی دیگر را آغاز می‌کنند.

در میان نکات منفی اثر نیز می‌توان به زودگذر بودن برخی از مباحث فیلم اشاره کرد. کاپولا سعی داشته با اشاره به برخی از تلفات جانبی جنگ و تاثیرات آن به روی افراد مختلف جامعه، مباحثی چون تنهایی، برده داری و حتا ایدئولوژی‌های مختلف را پوشش دهد، این در صورتی است که هر یک از این مباحث باعث به‌وجود آمدن درگاهی متفاوت برای شخصیت‌ها می‌شود و هیچ‌کدام از آن‌ها از چنین درگاه‌های نیمه بسته‌ای رد نمی‌‌شوند. این اشاره‌های زودگذر بیشتر از هر چیز دیگری مخاطب را گیج کرده و باعث شعاری جلوه دادن فیلم می‌شود.

The Beguiledدر مبحث بازیگری نیز می‌توان پس از نقش‌آفرینی قدرتمند و برجسته نیکول کیدمن به بازی متفاوت و شیطنت آمیز اله فانینگ اشاره کرد. نقش‌آفرینی که خبر از حضور جدی فانینگ در آثار بعدی فیلمسازهای صاحب سبک و مشهور می‌دهد. دانست نیز پس از مدتی غیبت در آثار بدنه اصلی سینما، با اثری پرستاره بازگشته است و نسبت به تجربیات و همکاری‌هایی که با خانم کاپولا داشته، به‌راحتی از پش نقشش برآمده است. البته در مبحث بازیگری «فریب خورده» حضور کالین فارل به‌جای کلینت ایستودد را نباید فراموش کرد. فارل دست به ریسک بزرگی زده است و نتیجه کار نشان می‌دهد که وی قادر به نقش‌آفرینی در آثار مهم سینمای هنری نیز هست. فارل به‌خوبی حس متناقض مخاطب به شخصیت را در می‌آورد و موفق شده است همزمان حس همذات‌پنداری و بیزاری نسبت به شخصیت را منتقل کند.

درنهایت باید گفت که «فریب خورده» اثر سوفیا کاپولا اثر بی‌نقصی نیست ولی واجد نکات مثبت فراوانی است که می‌توان آن را بر عیب‌هایش غالب دانست. فیلم گاهی بی‌انصاف و ناعادلانه به نظر می‌رسد و اتفاقا در پایان‌‌بندی‌‌اش نیز خود را بی‌رحم‌تر از چیزی که فکر می‌کنیم، نشان می‌دهد. فیلم بسیار جدی‌تر از نسخه پیشین خود ساخته شده است و این موفقیت را مدیون نگاه جدی، پرخشونت و بی‌پروای خانم کاپولا است. سوفیا کاپولا با «فریب خورده» به‌خوبی نشان می‌دهد که قادر به حرکت در آثار میان ژانری نیز هست و می‌تواند اثری وسترن را در حال و هوای یک فیلم ترسناک با رگه‌هایی از ملودرام به تصویر بکشد. از این منظر ما با فیلمی تمیز، سرد و بی‌رحم مواجه هستیم که ناخودآگاه تاریخ کشوری چون آمریکا را غمگین و تلخ به نمایش می‌گذارد.

مترجم: آرش واحدی

روزنامه صبا

ممکن است شما دوست داشته باشید

3
دیدگاه بگذارید

Please Login to comment
3 Comment threads
0 Thread replies
0 Followers
 
Most reacted comment
Hottest comment thread
2 Comment authors
Rainbow Pearls Recent comment authors
  Subscribe  
Notify of
Member
Member

به نظر من فیلم خیلی قشنگیه بازیگر مرد و نیکل کیدمن خیلی خوب نقششون رو بازی کردن اگه خودتونو جای شخصیت مرد بزاریم میبینیم که باید همه کار میکرده تا دل تک تک ساکننین مدرسه رو بدست میاورد و اگه یک نفر رو ناامید میکرد همون یک نفر برای به دردسر انداختنش کافی بود.پس برخلاف شکلی که فیلم سعی در نشون دادنش داشت مرد رفتار طبیعی تو اون شرایط داشت چون ناچار بود و میشد ترس رو در پشت شهامت و جسارتش دید. ولی از طرفی نقش زنها بخصوص نقش نیکل کیدمن بود که شیطانی بود رفتار خانم مدیر از… ادامه »

.
Member
Member
.

آخرین اثر کاپولا که حرف و‌حدیثایی هم ظاهرا همراه داشته. من فیلمای قبلی کاپولا رو دوست دارم و حتی گمشده در ترجمه اش شاید بتونم به جرئت بگم که جزو بهترین فیلماییه که دیدم، دغدغه و مسئله اصلی کاپولا تو آثار قبلیش روانکاوی مشکلات و معضلات زنان و دخترهاست تو‌ جامعه و از دید اجتماعی و فرهنگی به طرز خوبی بهش نگاه میکنه ولی تو این فیلمش مواضعش خیلی رادیکالتر شده و متاسفانه شعاری شده. این فیلمش قطعا یه فیلم ضد مرده و از این نظر خیلی بده! من به شدت با این فیلمش مخالفم آقا! 😀 فک کنم به… ادامه »

یزدان کرم افروز
Guest
Member
یزدان کرم افروز

تعجب از اینکه برای این فیلم زیبا در سایت IMDB امتیاز پایین ۶٫۶ ثبت شده!