تاکسی

کارگردان : Jafar Panahi

نویسنده : Jafar Panahi

بازیگر : Jafar Panahi

خلاصه داستان : یک روز زندگی همراه با یک رانندگی تاکسی در تهران.

جوایز:

برنده خرس طلایی جشنواره برلین ۲۰۱۵

 

 

منتقد: پیتر برادشاو (The Guardian) – امتیاز ۸ از ۱۰ (۴ از ۵)

 

 

/wp-content/uploads/media/kunena/attachments/4286/Taxi1.jpgفیلمساز مؤلف و طرفدار دموکراسی ایرانی، جعفر پناهی، بار دیگر راهی برای دور زدن ممنوعیت فیلمسازی علیه خود توسط حکومت و ساخت فیلم جدیدی برای حضور در یک جشنواره بین‌المللی یافته است. این فیلم جدید به لحاظ فنی فاقد عوامل تولید است فلذا مشخصاً نمی‌توان آن را به طور رسمی به پناهی، به عنوان کارگردان، نسبت داد- گرچه این امر به اندازه کافی روشن است و شاید حکومت می‌داند که اجرای این ممنوعیت ممکن است آن را مضحک جلوه دهد، به خصوص حالا که روابط ایران با غرب رو به بهبودی است.

/wp-content/uploads/media/kunena/attachments/4286/Taxi2.jpg«تاکسی» یک بذله گویی شیرین، نمادی از فعالیت سینمادوستی لاقیدانه و نوعی سِلفی شغلی است- قطعاً پناهی زیر بار هیچ گونه فروتنی کاذبی نمی‌رود. این فیلم در واقع بیانیهای اندوه‌بار اما مصرانه درباره یک اثر است که می‌گوید گرچه زمین خورده‌ام اما هرگز میدان را ترک نکرده‌ام. او هنوز هست و هنوز درباره نظام قضا در ایران حرف می‌زند، و هنوز با دوربین‌های دیجیتال، گوشی‌های همراه و هر چیز دیگری که حافظه داشته باشد فیلم می‌سازد. و در این فیلم‌ها گریزهایی به فیلم‌های قبلی خود نظیر «طلای سرخ» و «آفساید» دیده می‌شود.

/wp-content/uploads/media/kunena/attachments/4286/Taxi3.jpgفرضیه یا شوخی فیلم این است که پناهی حالا به یک راننده تاکسی تبدیل شده است. این کارگردان بزرگ حالا پشت فرمان یک ماشین خیلی معمولی نشسته (این باعث رنجش خواهرزاده‌اش می‌شود وقتی که پناهی برای سوار کردنش به مدرسه‌اش می‌رود) و دور تهران می‌چرخد و بازیگرها، آماتورها و دوستان پناهی نقش‌هایی را به عنوان مسافران بازی می‌کنند. گاهی اوقات مسیری را با هم طی می‌کنند و گاهی اوقات این سفر بیشتر از چند بلوک نمی‌شود؛ عجیب این که آن‌ها به ندرت به آدرس مشخصی اشاره می‌کنند. و پناهی راننده تاکسی افسردهای است که اغلب مکان‌ها را نمی‌شناسد، گرچه مسافران وراجش ظاهراً توجه چندانی به این موضوع ندارند، چون اغلب از آن‌ها کرایه نمی‌گیرد. با یک دوربین قفل شده روی داشبورد ماشینش از مسافران فیلم می‌گیرد و نکته اینجا است که این یک دوربین ویدئوی امنیتی است که برای جلوگیری از سرقت نصب شده است؛ بعد می‌بینیم که این دوربین تا چه حد مفید خواهد بود. و این گالری انسان‌ها دورنمای متحرکی از ایران امروز و این که انسان‌ها در ایران چه حسی به جرم و مجازات و نحوه زندگی‌شان دارند به ما می‌دهند.

/wp-content/uploads/media/kunena/attachments/4286/Taxi4.jpgبه نوعی می‌توان عباس کیارستمی را مبدع تاکسی در زیرژانر کلاسیک سینمای ایران نامید: در فیلم‌هایی نظیر «ده» (۲۰۰۲) یا «طعم گیلاس» (۱۹۹۷) برخی صحنه ها یا کل فیلم داخل یک خودرو فیلم‌برداری شده‌اند. فضای داخلی خودرو هم درون است و هم بیرون، هم خصوصی است و هم در عین حال عمومی است، هم ساکن است و هم متحرک. این مدیوم امکان ایجاد نوعی خلوص فانی، حتی بروز صمیمیت میان غریبه ها را فراهم می‌کند.

شخصیت‌هایی که خواهان سوارشدن هستند تا حدی کمیک هستند: خانمی را می‌بینیم که در تنگ سربازی ماهی قرمز حمل می‌کند. زنی با چشمان اشکبار از او می‌خواهد تا شوهر کتک خورده و خونینش (در تصادف آسیب دیده) به بیمارستان برساند، و پیرمردی که از مسافر دیگر پناهی می‌خواهد تا با گوشی موبایل از وی در حالی که وصیت می‌کند فیلم‌برداری کند و او تمام اموالش را به همسرش می‌بخشد و برادرانش را از ارث محروم می‌کند؛ همسرش یک نسخه از این ویدئوی مهم می‌خواهد. بعد معلوم می‌شود که آن مسافر شخصیتی منفی است که فیلم‌های غیرقانونی می‌فروشد- و ادعا می‌کند که یک نسخه از «روزی روزگاری در آناتولی»(Once Upon a Time in Anatolia) نوری بیلگ جیلان را به پناهی داده است.

/wp-content/uploads/media/kunena/attachments/4286/Taxi5.jpgاما شخصیت‌های دیگر ایدههای مهم‌تری را مطرح می‌کنند. یک معلم و یک جوان درباره نحوه مجازات خلافکارها بحث می‌کنند: مرد خواستار اعدام به دستور شریعت است؛ اما زن خواستار عفو است و معتقد است که هیچ کس مادرزاد دزد به دنیا نمی‌آید. کمی بعدتر پناهی با دوستی حرف می‌زند که به فروشگاهش حمله شده- مرد از طریق آیپادش فیلم دوربین مدار بسته را به پناهی نشان می‌دهد که زن و مردی را نشان می‌دهد که در حین دزدی دستگیر شده‌اند و در نهایت پناهی دوستی را سوار می‌کند که وکیل است ولی از وکالت محروم شده است همان طور که او از فیلمسازی محروم شده است. آن‌ها درباره پرونده غنچه قوامی، زن ایرانی زندانی شده به دلیل تلاش جهت حضور در مسابقه والیبال، بحث می‌کنند. پناهی نوعی گرایش قدری طنازانه را در سراسر فیلم حفظ می‌کند.

/wp-content/uploads/media/kunena/attachments/4286/Taxi6.jpgلحظه بحرانی زمانی فرا می‌رسد که خواهرزاده زرنگش رو می‌کند که باید برای یک پروژه درسی فیلم کوتاه بسازد؛ او تصادفاً از پسری که پولی که متعلق به او نیست را برداشته فیلم می‌گیرد. آیا پناهی توانسته به مقامات نشان دهد که فیلم سازها می‌توانند منشا خیر باشند؟ دخترک به پناهی در فکر فرو رفته می‌گوید که معلمشان گفته که باید فیلمی بسازند که قابل پخش در ایران باشد، آن‌ها باید از «رئالیسم تلخ» دوری کنند. این توصیهای است که باعث حیرت طرفداران فیلم‌های ایرانی می‌شود- و آن‌ها در واقع از رئالیسم تلخ دوری می‌کنند و تفسیرهای رمزداری را در قالب داستان‌های بچه‌گانه ارائه می‌دهند. با این حال، فیلم‌های پناهی هرگز از رئالیسم دوری نکرده‌اند.

«تاکسی» را دوست دارم. این فیلم بر خلاف فیلم قبلی پناهی «این یک فیلم نیست» خشن و دردناک نیست، اما زیرک، مفرح و انسانی است. فیلم درباره ایران امروز حرف می‌زند، چیزی که بعید می‌دانم بتوانید در لابه لای اخبار بیابید.

اختصاصی نقد فارسی

مترجم: محمدرضا سیلاوی

 

کپی برداری و نقل این مطلب به هر شکل (از جمله برای همه نشریه‌ها، وبلاگ‌ها و سایت های اینترنتی) بدون ذکر دقیق کلمات “منبع: سایت نقد فارسی” ممنوع است و شامل پیگرد قضایی می شود.

 

 

16
دیدگاه بگذارید

Please Login to comment
16 Comment threads
0 Thread replies
0 Followers
 
Most reacted comment
Hottest comment thread
6 Comment authors
Amir Hossein Tabbatآریو برزنali.painfulمهدی-lسیامک - Recent comment authors
  Subscribe  
Notify of
Amir Hossein Tabbat
Member
Member
Amir Hossein Tabbat

دوستان
بنده به شخصه میگم پناهی یه کارگردان خاصه و مخاطبای خاصی هم داره!
تو همه ی فیلماش اما ردی از انتقاد و سیاه نمایی دیده میشه که خیلی هم بد نیست!
اما مثلا حتی انتقاد های پناهی و نحوه ی فیلماش یه جوری کپی از غرب هست! مثلا تو همین تاکسی کمدی هایی وجود داره که خیلی کلیشه ای هست و معلومه کپی کرده!
اما بازم به دلیل شجاع بودنش و محدودیتش و سبکش دوستش دارم.

اما شما نمی تونی پناهی رو با اسکورسیزی مقایسه کنی …
اسکورسیزی ماندگار ترین فیلم هارو ساخته و اصلا هیچ جای مقایسه ای وجود نداره….

آریو برزن
Guest
Member
آریو برزن

نقد فیلم تاکسی ساخته ی جعفر پناهی : ….. امروز می خواهم راجع به دو فیلمی که دیدم برای شما عزیزان مطلب بذارم . یکی فیلم تاکسی ساخته ی جعفر پناهی دیگری بازگشته ساخته ی الخاندرو گونسالس اینیاریتو . "جعفر پناهی سوار بر تاکسی که دوربین در آن کار گذاشته شده است در شهر تهران گشت و گذار می کند و مسافر سوار می کند . مسافران از مشکلات خود و جامعه یشان حرف می زنند . " کم و بیش بسیاری از دوستاران سینما با کارهای خاص جعفر پناهی آشنا هستند . سوای محتوای فیلم که نمی خواهم به… ادامه »

ali.painful
Guest
Member
ali.painful

مهدی-l:آقای پناهی بیشتر این جوایز رو مدیون محکومیتشون در ایران هستند .
من تعجب میکنم از جشنواره که واقعا فیلم خوبی نبوده توش ؟ به خاطر سیاست دارن کلاس کاریشون رو میارن پایین .
جدایی نادر از سیمین میره اسکار ولی محمد رسوالله حذف میشه .
به قول خارجیا :come on ….!!!

در ابتدا عرض کنم که برلین از همان ابتدا به سیاسی بودنش معروف بوده و در واقع رسالتش در همین حمایت از امثال پناهیست و ایرادی به این کار وارد نیست
همچنین شما فیلم محمد رسول الله رو از جدایی نادر از سیمین بهتر میدونید؟!
از چه نظر؟

مهدی-l
Guest
Member
مهدی-l

آقای پناهی بیشتر این جوایز رو مدیون محکومیتشون در ایران هستند .
من تعجب میکنم از جشنواره که واقعا فیلم خوبی نبوده توش ؟ به خاطر سیاست دارن کلاس کاریشون رو میارن پایین .
جدایی نادر از سیمین میره اسکار ولی محمد رسوالله حذف میشه .
به قول خارجیا :come on ….!!!

احسان ساکی پور
Member
Member
احسان ساکی پور

خشایار ۹۸:باز هم شاهکاری دیگه از آقای پناهی ایشون با کریستوفر نولان و اسکورسیزی برابری می کنند فیلمی ازشون ندیدم ولی از جوایزی که گرفتن معلومه که کارگردان بزرگی هستن درود بر پناهی درود بر پناهی درود بر پناهی این فیلم حقشه که بره تو ده تای اول آی ام دی بی شاهکاری فراتر از اینکپشن و رستگاری از شاعوشنک

هیچی بدتر از یه دفاع بد نیست…

ariax771
Guest
Member
ariax771

سینمایی که بهروز افخمی با برنامه ی مزخرف هفت ازش حرف میزنه حتماً هیچ ربطی به سینمای پناهی نداره.
سینمایی که دردهای زنده رو نمی بینه، یا نمیخواد که ببینه و دنبال ساخت هیجانات مصنوعی برای تفریحه و فراموش کردن دردهاست.
برای مملکتی که خفقان از سر و کولش بالا میره، سینما یه کلاس درسه. راوی جامعه ست. سینمای پناهی سیاه نمایی نیست. نمایش سیاهی های جامعه ست. سیاهه خوانیه.
درود به پناهی که تو زوال سینمای اندیشه گرا هنوز داره به ما درس میده.

آرش 66
Guest
Member
آرش 66

نبی:این فیلم ارزش تف کردن رو بسیار رقت انگیزم از تماشای دیابت های وزیر خارجه عصر امروز گاج گروه ارمان جوزده نشیا جیکر طلا دستم به دامنت قرص های خسرو به چشمانابی روشن از نقش های ذد دروغین تمومش کن ابجی

یک پیشنهاد برات دارم تو بهتره بشینی فیلم های مثل یک فراری از بگ بگو رو ببینی آخه تورو چه به ایین فیلم ها؟!!
ببخشید اما یک کم باید ادب رو کنار بذارم و برای اینکه کمی خنک بشم به افرادی مثل شما بگم پدر شما تو رحم مادرت ریده که بو گندو هایی مثل شما به وجود میان!!!!

افشین 4 اتشه
Guest
Member
افشین 4 اتشه

اول تو ارزش تف کردن داری تو که از انسان بودن هیچ سر در نمیاری بعد امدی نقد فیلم کنی اقای اصقر فرهادی و اقای بناهی شنسامه سینما ایران هستند و در دنیا قابل احترام دوست من تو در حد اینگونه فیلم های با ارزش نیستی تو لیاقت فیلم باشنه طلا و افرطی ها را هم نداری بعد به اقای بناهی توهین میکنی متاسفم برای شما دو جوان این وبلاگ که همچنی امنتی را انتشار میدهد و در یک مطلب به م میگوید بیسواد اول برو خواندن و نوشتن یاد بگیر اره من بیسواد هستم ولی خدا انفدر به من… ادامه »

نبی
Guest
Member
نبی

این فیلم ارزش تف کردن رو بسیار رقت انگیزم از تماشای دیابت های وزیر خارجه عصر امروز گاج گروه ارمان جوزده نشیا جیکر طلا دستم به دامنت قرص های خسرو به چشمانابی روشن از نقش های ذد دروغین تمومش کن ابجی

سیامک -
Member
Member
سیامک -

vitamin:این مشخصا یه شوخی و انتقاد از افراد جوزده هست. تعجب‌آوره که دوستان با این همه ادعای سینمایی بودن متوجه این موضوع نشدن. خشایار ۹۸:باز هم شاهکاری دیگه از آقای پناهی ایشون با کریستوفر نولان و اسکورسیزی برابری می کنند فیلمی ازشون ندیدم ولی از جوایزی که گرفتن معلومه که کارگردان بزرگی هستن درود بر پناهی درود بر پناهی درود بر پناهی این فیلم حقشه که بره تو ده تای اول آی ام دی بی شاهکاری فراتر از اینکپشن و رستگاری از شاعوشنک این دیگه از اون حرفا بود! یک اینکه ادعای سینمایی بودن کجا بود؟ دو اینکه چه ربطی… ادامه »

vitamin
Guest
Member

این مشخصا یه شوخی و انتقاد از افراد جوزده هست. تعجب‌آوره که دوستان با این همه ادعای سینمایی بودن متوجه این موضوع نشدن.

خشایار ۹۸:باز هم شاهکاری دیگه از آقای پناهی ایشون با کریستوفر نولان و اسکورسیزی برابری می کنند فیلمی ازشون ندیدم ولی از جوایزی که گرفتن معلومه که کارگردان بزرگی هستن درود بر پناهی درود بر پناهی درود بر پناهی این فیلم حقشه که بره تو ده تای اول آی ام دی بی شاهکاری فراتر از اینکپشن و رستگاری از شاعوشنک

یاس4
Guest
Member
یاس4

عکس آخری خانم نسرین ستوده هستن …

never mind
Guest
Member
never mind

خشایار ۹۸:باز هم شاهکاری دیگه از آقای پناهی ایشون با کریستوفر نولان و اسکورسیزی برابری می کنند فیلمی ازشون ندیدم ولی از جوایزی که گرفتن معلومه که کارگردان بزرگی هستن درود بر پناهی درود بر پناهی درود بر پناهی این فیلم حقشه که بره تو ده تای اول آی ام دی بی شاهکاری فراتر از اینکپشن و رستگاری از شاعوشنک

فقط یه جو زده اینطوری حرف میزنه خوبه خودت میگی فیلمی ندیدی ازش دوست من نزار اتمسفر بگیرتت هرچند ظلمی که به امثال پناهی میشه غیر قابل جبرانه 😕 😕

خشایار 98
Guest
Member
خشایار 98

باز هم شاهکاری دیگه از آقای پناهی ایشون با کریستوفر نولان و اسکورسیزی برابری می کنند فیلمی ازشون ندیدم ولی از جوایزی که گرفتن معلومه که کارگردان بزرگی هستن درود بر پناهی درود بر پناهی درود بر پناهی این فیلم حقشه که بره تو ده تای اول آی ام دی بی شاهکاری فراتر از اینکپشن و رستگاری از شاعوشنک

amiinn
Guest
Member
amiinn

vedad:در سایت متاتریک که خیلی سخت گیرانه نمره میده این فیلم امتیاز ۹۴ از ۱۰۰ گرفته

متاکریک خودش امتیاز نمیده فقط میانگین میزنه که برای این فیلم از ۶ تا نقد شده ۹۴ که با انتشار نقد های بیشتر مطمئنا خیلی پایین تر میاد شاید حول وحوش ۷۵ تا ۸۰

vedad
Guest
Member
vedad

در سایت متاتریک که خیلی سخت گیرانه نمره میده این فیلم امتیاز ۹۴ از ۱۰۰ گرفته