Free Solo (صعود ناامن)

۲۰۱۸ | مستند | ۱۰۰ دقیقه | درجه نمایشی PG-13

 

کارگردان : Jimmy Chin, Elizabeth Chai Vasarhelyi

بازیگران : Tommy Caldwell, Jimmy Chin, Alex Honnold

خلاصه داستان : داستان «الکس هانولد» را دنبال می‌کنیم که اولین نفری است که بدون هیچ‌گونه تجهیزات ایمنی از سخت‌ترین صخره‌ی جهان بالا رفته است.

 

www.naghdefarsi.com/images/stories/rooz/12/logo-trans.png

 

The Globe and Mail (Toronto) – امتیاز ۱۰ از ۱۰

 

چه به کوهنوردی اهمیت بدهید و چه نه، قطعا این داستان درباره‌ی علاقه و آرزو را درک خواهید کرد، داستانی درباره‌ی نظم، و در نهایت تعالی. یک قدم بزرگ برای یک ورزشکار، یک جهش کوانتومی برای بشریت.

 

آلن شرستول – L.A Weekly (امتیاز ۹ از ۱۰)

 

دیدن قدم‌های «الکس» در میان هر صخره قلب انسان را از حرکت بازمی‌دارد، دیدن مسیر او در بین احساسات انسانی قلب را ذوب می‌کند.

 

ونیتی فِر – Richard Lawson (امتیاز ۸٫۵ از ۱۰)

 

علاوه بر کلیت اثر، «صعود ناامن» به نوعی نقدی بر این‌گونه فیلم‌سازی مستند نیز هست. ما در تمام لحظات اثر، تمامی عوامل حاضر در صحنه را در حالی که با چالش‌های سخت واقعیت دست و پنجه نرم می‌کنند می‌بینیم، چالش‌هایی که یکی از آن‌ها مرگ شخصیت اصلی است.

 

گری ام.کرامر – Film Journal International (امتیاز ۸٫۵ از ۱۰)

 

یک اثر خارق‌العاده و الهام‌بخش از تیم سازنده‌ی مستند «مِرو»(Meru).

 

دیوید الریچ – Indiewire (امتیاز ۸۳ از ۱۰

 

هیچ شکی نیست که لحظات آماده‌شدن «الکس» برای سفرش قدرتمند هستند چرا که شما فرصت این را پیدا می‌کنید که دیوانگی او را کامل مشاهده کنید در عین حال صحنه‌های کوهنوردی نیز بسیار قدرتمندتر هستند چرا که دیوانگی را به عینه خواهید دید.

 

جوردن رویمی – The Playlist (امتیاز ۸٫۳ از ۱۰)

 

محل روی‌دادن اتفاقات این اثر ممکن است که بعضا تکراری باشد چرا که فیلم‌سازان مدام دستاوردهای سوژه‌ی خود را به رخ ما می‌کشند. اگرچه هسته‌ی جذاب اثر، اوج و خود صعود از این مکان قطعا ارزش صبرکردن را دارد.

 

کیت آلیچ – The Hollywood Reporter (امتیاز ۸ از ۱۰)

 

این فیلم بی‌شک روایت‌گر بزرگ‌ترین تجربه‌ی زندگی «هانولد» است. اگرچه همچنان راه‌هایی برای ورود به نقاط پیچیده پیدا می‌کند.

 

ویکرام مورتی – The A.V Club (امتیاز ۷٫۵ از ۱۰)

 

«صعود ناامن» چیز زیادی برای عرضه به عنوان یک اثر تعلیق‌محور دارد.

 

پیتر دبروژ – Variety (امتیاز ۷ از ۱۰)

 

برای کسانی که هیجان مستند‌هایی با آدرنالین بالا را دوست دارند، «صعود ناامن» شبکه‌ی «نشنال جیاگرفی» همان لحظه‌ی موعود است.

 

کریستوفر ماچل – Cinevue (امتیاز ۶ از ۱۰)

 

«صعود ناامن» مسیر طولانی‌ای را طی می‌کند تا به ما نشان دهد چرا یک انسان باید دست به همچین کاری بزند اما در نهایت تمام جذابیت آن به تماشای صعود «هانولد» بازمی‌گردد.

مترجم: امیر بصیری

خطر اسپویل شدن داستان: اگرچه این مستند درباره‌ی یک رویداد تاریخی مشخص و نتیجه‌ی آن است، مطمئنم که برخی از بینندگان اثر از پیامد آن باخبر نیستند. این نقد و بررسی اطلاعاتی درباره‌ی پایان مستند و نتیجه‌ی آن نیز خواهد داشت بنابراین کسانی که می‌خواهند حس «شگفتی» را برای خود حفظ کنند نباید این نقد را بخوانند. از الان به شما هشدار دادیم.

آخرین باری که با این ایده مواجه شدم که شخصی ممکن است از «ال‌کاپیتان» در «یوزمایت» بالا برود در فیلم «جنگ ستارگان ۵: آخرین رویارویی»(Star Trek V: The Final Frontier) بود. در صحنه‌ی ابتدایی آن اثر، کاپیتان «کرک» به این کار اقدام می‌ورزد، سقوط می‌کند و هزینه‌ی این کار نزدیک بود که با جان خود بدهد. در این دنیای فانتزی در آینده، بالارفتن بدون هیچ‌گونه طناب یا وسیله‌ی ایمنی از این موقعیت جغرافیایی کاری است که به نظر بارها توسط افراد دیگری انجام شده است.(نکته‌ی جالب: لازم می‌بینم که اشاره کنم رکورد صعود بدون ایمنی از «ال کاپیتان» را کسی تهدید نمی‌کند). در دنیای واقعی، هیچ‌کس هیچ‌وقت نتوانسته بود که این کار را انجام دهد. این مسئله تا صبح سوم ژوئن سال ۲۰۱۷ درست بود تا زمانی که «الکس هانولد» تبدیل به اولین نفر(و تا این لحظه، تنها کس)ی که ال کاپیتان را بدون هیچ‌گونه‌ وسیله‌ی ایمنی بالا رفته است. این فیلم که توسط «جیمی چین» و «الیزابت چای» کارگردانی شده است روند این رویداد را نشان می‌دهد.

نیمه‌ی ابتدایی اثر را می‌توان همان چیزی دانست که تقریبا در هر بیوگرافی دیگری از افراد زنده نیز می‌توانیم ببینیم. مصاحبه با سوژه‌ی مستند و اطرافیان وی از جمله دوست‌دخترش یعنی «سانی مک‌کندلز»، بهترین دوست کوهنوردش یعنی «تامی کالدول». این اثر که توسط کوهنورد با سابقه یعنی «جیمی چین» و همسر غیرکوهنوردش یعنی «الیزابت چای وسارهلی» ساخته شده است، داستان مقدمات سفر الکس را نیز پی می‌گیرد که از جمله‌ی آن‌ها می‌توان به سفرش به موروکو و برداشتن نقشه‌ی مسیرش اشاره کرد. فیلم مناطقی را توصیف می‌کند که «الکس» را نگران می‌کنند و اینکه چرا هر کدام از آن‌ها به نوعی یک سختی و چالش بزرگ هستند. این مسئله یک جنبه‌ی کلیدی از تنش و هیجانی است که در طی پروسه‌ی صعود وجود خواهد داشت که نیمه‌ی دوم «صعود ناامن را شکل می‌دهد. این فیلم سطح هیجان و تعلیق بسیار بالاتری از فیلم‌های هیجان‌انگیز سنتی و قدیمی دارد چرا که دوربین‌ها هر قدم از صعود «الکس را ضبط می‌کند. صعود در واقعیت چیزی در حدود ۴ ساعت طول کشید اما فیلم تنها یک هشتم آن را به ما نشان می‌دهد.

اگرچه الکس شخصیت جذابی دارد اما تفاوتی بین او و دیگر ماجراجویانی نیست که به دلیل یک آرزو یا کشش درونی در پی انجام کاری احمقانه سخت هستند، حال آن «کار» می‌تواند صعود به قله‌ی اورست باشد و یا زندگی کردن با خرس‌های گریزلی در «آلاسکا». در جایی از «صعود ناامن»، یکی از مصاحبه‌شوندگان اظهار می‌دارد که هر چقدر هم که یک کوهنورد حرفه‌ای و باتجربه باشد، اگر در به چالش‌کشیدن خود بیش از حد تلاش کند سرانجام روزی سقوط کرده و خواهد مرد. الکس از مرگ نمی‌ترسد(یک اسکن مغزی نشان داده که او در برابر ترس مصون است) اما خب مشخصا رابطه‌ی صمیمانه‌ای نیز با آن ندارد(برخی ممکن است حتی به این نکته نیز ایراد بگیرند).

در حالی که تمرکز اصلی فیلم بر روی صعود «الکس» از «ال کاپیتان» است، فیلم نگاهی نیز به پروسه‌ی ساخته‌شدن این مستند می‌اندازد. اگرچه «واسارهلی» در جلوی دوربین ظاهر نمی‌شود اما همسرش مکررا در مستند حضور دارد؛ ما نه تنها با دوستی او با «الکس» آشنا می‌شویم بلکه با چالش‌های منطقی ثبت و ضبط کردن این پروسه نیز آشنا می‌شویم(اگرچه بسیاری از لحظات اثر از روی سطح زمین و به صورت مسافتِ زیاد فیلم برداری شده اند، برخی تصاویر نیز توسط فیلم‌برداران کوهنورد گرفته شده اند). یکی از چیزهایی که در اثر بسیار قابل‌ملاحظه است، حس ترس و دلهره‌ای است که تمام افراد درگیر در پروژه تجربه می‌کنند، حس ترسی برای کسی که ممکن است در یک فیلم-مرگ* حضور یافته باشد. در عین حال، چنین تجربه‌ای چنان دلهره‌آور است که «سانی» نیز در محل این رویداد حضور ندارد. البته اشاره هم شده است که حضور او همچون حضور تعداد زیادی دوربین ممکن است باعث پرت شدن حواس «الکس» و به هم خوردن تمرکز او بشود.

«صعود ناامن» ۳ آزمون بزرگ برای «الکس» به همراه دارد؛ چالش‌های فیزیکی صعود به «ال کاپیتان»، فشار روانی این کار(به نظر او خود را قانع کرده است که این کار برای او یک «باید» و اجبار است) و چالش احساسی پشت‌سر گذاشتن یک فرد دیگر(در این مورد «سانی» که طبق گفته‌ی «الکس» تنها زنی است که او دوست داشته است). اگرچه دو مورد اول کل ماهیت «صعود ناامن» هستند، سومین مورد عنصری انسانی است که عمق خوبی به این بیوگرافی می‌دهد چرا که به تنهایی ریسک هر حرکتی را بالاتر می‌برد و تعلیق بیشتری به همراه دارد.

چهار فیلم‌بردار – چین، مت کلیگ، کلیر پاپکین و مایکی شافر در ساخت این اثر همکاری داشته اند. آن‌ها تصاویر خارق‌العاده‌ای از «ال کاپیتان» ثبت کرده اند(و دیگر قسمت‌های «یوزمایت» البته) اما چیز عجیبی که در این اثر عدم حضور آن دیده می‌شود، حس سرگیجه‌ای است که معمولاً در فیلم‌هایی درباره‌ی ارتفاع بالا می‌بینیم. لحظاتی هستند که دوربین به سمت پایین قرار می‌گیرد اما فیلم‌برداران بر روی آن مانور نمی‌دهند. تمرکز همیشه بر روی «الکس» است و مشخصا بر روی هرچه در اطراف او می‌گذرد). ممکن اگر گروه دیگری قصد ساخت همچین اثری داشتند از رویکرد متفاوت‌تری بهره می‌بردند اما درام کافی در اثر وجود دارد که به همچین چیزی نیاز نداشته باشیم.

مستندها به صورت کلی برای فروش در سینماها کار سختی دارند(برای مثال بزرگ‌ترین فیلم مستند امسال یعنی «آقای راجرز»(Mr.Rogers) در کل زمان روی پرده بودنش، ۱۰ درصد از فروش کلی «انتقام‌جویان: جنگ ابدیت»(The Avengers: Infinity War) را به دست آورد). «صعود ناامن» توسط شبکه‌ی «نشنال جیاگرفی» حمایت مالی شده بود و از آنجا پخش خواهد شد. دلیل اصلی برای دیدن آن شاید قابل توضیح نباشد. تاثیر فیلم در ساخت یک لحظه‌ی رویایی به صورت قدم به قدم و هرگونه شکست در این پروسه بسیار نفس‌گیر است.

مترجم: امید بصیری


دیدگاه بگذارید

Please Login to comment
  Subscribe  
Notify of