۶۳ بالا (۶۳ Up)

کارگردان: Michael Apted (مایکل آپد)
نویسنده: Michael Apted (مایکل آپد),
8.2
89
0.89

خلاصه داستان:

مجموعه‌ی بالا درباره‌ی گروهی از کودکان سابق است که پس از ۹ فیلم مستند، بار دیگر بازگشته اند تا از زندگی خود پس از ۶۳ سال بگویند...


تصاویر فیلم:

خلاصه نظر منتقدان:

Indiewire ( امتیاز ۱۰ از ۱۰ )

مردم تغییر می‌کنند، برخی بیشتر از دیگری. اما « ۶۳ بالا » در یافتن اینکه آنها چگونه تغییر می‌کنند بسیار زیبا و تلخ و شیرین است. امیدوارانه باید آرزو کرد که خیلی از این افراد باز هم زنده بمانند تا ما بتوانیم چند فیلم دیگر از این سری را ببینیم.

مت شولز سیتز – RogerEbert.com ( امتیاز ۱۰ از ۱۰ )

بعد از تماشای این قسمت دیگر افسرده یا تا حدی ناراحت نبودم. عمق و روح این سری باعث ایجاد نوعی شاعرانگی شده است.

مانولا دارگیس – The New York Times ( امتیاز ۹ از ۱۰ )

تماشای مجدد این سری لذت وافری دارد، دیدن اینکه چه کسی عاقبت به خیر شد و حتی گاها بهتر از چیزی که شما ممکن بود انتظارش را داشته باشید.

Slant Magazine ( امتیاز ۸.۸ از ۱۰ )

در طی این اثر، مشارکت‌کنندگانی که هنوز در آن باقی مانده اند درباره‌ی موفقیت‌ها و شکست‌های خود صحبت می‌کنند.

جان فینک – The Film Stage ( امتیاز ۸.۳ از ۱۰ )

سری « بالا » شبیه به آخرین نمونه از نوع خود به نظر می‌رسد و باید هم به عنوان چنین چیزی قدر دانسته بشود.

The Guardian ( امتیاز ۸ از ۱۰ )

آقای « آپتد » در طی سالیان دراز توانسته تا توانایی‌های خودش را افزایش بدهد و دغدغه‌ش را از روی پیش‌فرض بردارد و اجازه بدهد تا روایت خود شکوفا بشود.

کنت توران – Los Angeles Times ( امتیاز ۸ از ۱۰ )

در حالی که مشخصا برخی از این افراد از برخی دیگر پیچیدگی‌های افزونی دارد، کل این مجموعه به عنوان یک کل و « ۶۳ بالا » به صورت خاص کاملا درگیرکننده است، علی‌الخصوص که در حال نزدیک شدن به بخش‌های پایانی زندگی این افراد هم هستیم.

رابرت آبل – The Wrap ( امتیاز ۷.۳ از ۱۰ )

اگر به هر دلیلی قرار باشد که « ۶۳ بالا » آخرین نسخه‌ی این فیلم‌ها باشد، می‌توان گفت که رضایت‌بخش خواهد بود.

کریس ویلمن – Variety ( امتیاز ۷ از ۱۰ )

اگر قرار باشد که این فیلم آخرین قسمت از این سری باشد ( همانطور که آقای « اپتد » آن را مطرح کرده )، قطعا جمع‌بندی خوبی برای شجاعانه‌ترین پروژه‌ی تاریخ سینما خواهد بود.


نقد و بررسی فیلم به قلم James Berardinelli (جیمز براردینِلی)

نشریه reelviews

نمره 8.8 از 10

« بچه‌ای را به من بدهید تا زمانی که ۷ سالش بشود و من مردی را به شما تحویل خواهم داد ». این شعار مسیحایی تبدیل به نیروی محرک سری « بالا » شد، مجموعه مستندی ۹ قسمتی ( تا کنون ) که بیش از ۵۶ سال به درازا کشیده است. این مجموعه که در سال ۱۹۶۴ با کارگردانی « پال آلموند » با نام « سون آپ! » ( Seven Up ) شروع شد به سرعت تحت نظارت « مایکل آپتد » رفت، کسی که یکی از محققین فیلم اول بود. سری « بالا » با نام « آپتد » و « آپتد » با سری « بالا » عجین شده اند. او درباره‌ی مشارکت « آلموند » تنها این را گفت:« [ پال ] بیشتر علاقه داشت تا فیلم زیبایی درباره‌ی ۷ ساله بودن بسازد در حالی که من می‌خواستم فیلم کثیفی درباره‌ی کودکانی که همه چیز را دارند و قشر دیگری از کودکانی که هیچ چیز ندارند بسازم». وقتی که فرصت « آپتد » رسید تا سکان هدایت را به دست بگیرد، او تبدیل به نیروی محرک این اثر شد.

« ۶۳ بالا » به بینندگان این فرصت را می‌دهد تا با گروهی متشکل از ۱۱ نفر دوباره دیدار بکنند و از اوضاعشان مطلع بشوند و ببینند که آیا تصاویر و ویدئوهایی که در سال ۱۹۶۴ از آن‌ها گرفته شد می‌توانست نشان بدهد که آن‌ها پس از گذر از میان‌سالی و رسیدن به سن و سال بالاتر به چنین اشخاصی تبدیل خواهند شد یا خیر. همان‌طور که این مسئله درباره‌ی فیلم « ۵۶ بالا » هم درست بود، نوع رویکردی که « آپتد » به این پروژه دارد این‌گونه است که گویی قرار است این فیلم آخرین اثر ساخته شده در این سری باشد چرا که او اطمینان ندارد که آیا بار دیگر هم می‌تواند عوامل اصلی این فیلم را در کنار یکدیگر جمع بکند و در صورتی که این اتفاق نیفتاد، او حداقل اطمینان خواهد داشت که این پروژه می‌تواند نقش نسخه‌ی آخر را ایفا بکند. اگرچه او اعلام کرده که اگر به لحاظ فیزیکی بتواند، دوست دارد که به ساخت این آثار ادامه بدهد ( او هم‌اکنون در ۷۹ سالگی به سر می‌برد که بیشتر از سوژه‌های فیلمش است و همین بزرگ‌ترین مسئله محسوب می‌شود. اگر هم او از این پروژه کنار برود بعید است که کسی بتواند جایگزینش بشود). شاید « ۷۰ بالا » (70 Up) کمی دور از واقعیت به نظر برسد اما ممکن بود که همین را هم درباره‌ی « ۶۳ بالا » در ۷ سال پیش می‌گفتم. اگرچه که در نقطه‌ای به هر حال این سری باید تمام بشود.

« ۶۳ بالا » نشانه‌ای از ادامه‌ی بزرگ‌ترین تلاش سینمایی تاریخ جهان است. هیچ فیلم دیگری در زمینه‌ی ادامه‌دار بودن و وسعت حتی نزدیک به « ۶۳ بالا » هم نمی‌تواند بشود. درست است که فرنچایزی مثل « جیمز باند » برای مدت‌های طولانی‌ای ساخته شده است ( به طرز کنایه‌آمیزی، « آپتد » یکی از فیلم‌های آن سری یعنی « جهان کافی نیست » ( The World is Not Enough ) را در سال ۱۹۹۹ کارگردانی کرد ) اما سری ۰۰۷ با بازسازی‌های مجدد، تغییر بازیگران و چندین تغییر مسیر بزرگ همراه بوه است. علاوه بر اینکه آن سری داستانی و تخیلی محسوب می‌شود. پیچیدگی سری « بالا » در این بوده که واقعی است؛ ما می‌توانیم با افراد حاضر در این فیلم به خاطر تجربیات – فیزیکی و زیستی – آنان ارتباط برقرار کنیم. در فیلم‌های ابتدایی‌تر این سری ما شاهد این بودیم که این افراد وارد دوران بلوغ می‌شدند، عاشق می‌شدند، با مسائلی مثل ازدواج و خانواده دست و پنجه نرم می‌کردند، درگیری‌هایی در زمینه‌ی کنار آمدن با مرگ عزیزان و سندروم جای خالی از دست‌رفتگان پیدا می‌کردند و با سقوط جسم‌شان مواجه می‌گشتند. شبح میرایی انسان‌ها در « ۶۳ بالا » به خوبی در جلوی چشم است. حتی کسانی که در سطح سلامتی خیلی خوبی به سر می‌برند هم از گذر سال‌های عمرشان به خوبی آگاهی دارند. زندگی‌ها آن‌ها دیگر گذشته است. آینده دیگر چیزی نیست که بخواهند برای شکل دادنش تلاش بکنند، صرفا باید آن را قبول کند.

از ۱۴ مصاحبه‌شونده‌ی اصلی ۱۱ تای آن‌ها برای مصاحبه‌های جدید بازگشته اند. به « چارلز » که پس از « ۲۱ بالا » دیگر در این سری حاضر نشد و از آن زمان هر چیزی مرتبط با آن را با تندی پاسخ می‌دهد عملا اشاره‌ای صورت نمی‌گیرد. و متاسفانه، « لین » مرده است. او اولین نفر از بین این ۱۴ شخص است که از دنیا می‌رود ( « آپتد » مصاحبه‌ای با همسر او و فرزندانش ترتیب داده است). « سایمون »، « پیتر » و « جان » – که هر کدام حداقل در یکی از قسمت‌های قبلی حضور نداشتند » همگی در این فیلم حضور پیدا کرده اند. ۸ فرد مصمم دیگر، « تونی، اندرو، جکی، سو، پال، نیک، نیل و بروس » وظیفه‌ی خود را با درجات مختلفی از شور و اشتیاق انجام می‌دهند. برخی از آن‌ها مثل « تونی » به نظر از ملاقات‌های هر ۷ سال یه بار « آپتد » لذت بسیار زیادی می‌برند ( او ادعا می‌کند که حضور در این سری شهرتی بیشتر از « باز آلدرین » ( فضانورد مشهور ) برایش به ارمغان داشته است). دیگران لزوما به اندازه‌ی او از این مصاحبه‌ها لذت نمی‌برند اما به انجام این پروژه علاقه دارند چرا که از اهمیت کلی آن آگاهی دارند. برخی دیگر هم تمایل چندانی نداشته اما در هر صورت حضور پیدا می‌کنند. « جان » که هم در « ۲۸ بالا » ( 28 Up ) و هم « 42 Up » حضور پیدا نکرده بود، از این سری به عنوان « قرص زهر » یاد می‌کند. « جکی » مشخصا به « آپتد » به مشکل خورده است ( به خاطر ماهیت سوال‌هایی که او از مردان می‌پرسد و تفاوت آن‌ها با سوال‌های بسیار شخصی‌تری که از زنان می‌پرسد ) اما در هر حال او هیچ‌کدام از این سال‌ها را از دست نداده است.

 

لزومی ندارد که تمامی قسمت‌های این سری را دیده باشیم تا از چیزی که « ۶۳ بالا » ارائه می‌کند لذت ببریم. « آپتد » برای اینکه تا حدی فیلم‌های ابتدایی‌تر را هم به یاد بیاوریم خلاصه‌های کوتاهی از آن‌ها را نشان می‌دهد و بخش‌های جدید را با بخش‌های قدیمی‌تر ترکیب می‌کند. هیچ‌کس احساس گم‌شدن نخواهد داشت حتی اگر این اولین تجربه‌ی آن‌ها با سری فیلم‌های « بالا » باشد. البته که هر چقدر فردی تعداد بیشتری از این سری را دیده باشد احساس همذات‌پنداری بیشتری خواهد داشت. برای کسانی که حداقل چند اپیزود از این سری را تماشا کرده باشند، « ۶۳ بالا » فرصتی برای دیدار مجدد چهره‌هایی آشنا در بخش متفاوتی از زندگی‌شان را فراهم می‌کند.

در سال‌های اخیر، سری « بالا » با نقدهای متعددی به خاطر عدم وجود تنوع در خود مواجه شده است – از ۱۴ شرکت‌کننده‌ی ابتدایی تنها یکی از آن‌ها رنگین‌پوست بود و ۴ نفر زن. ۹ نفر دیگر مردانی سفید‌پوست بودند. اگرچه اگر دورانی که این سری شروع شد را در نظر بگیرید متوجه می‌شویم که نمی‌توان انتظار دیگری جز این ترکیب نژادی و جنسیتی داشت و البته که تغییرات در ادامه‌ی مسیر غیرممکن بودند. تمرکز « آپتد » از ابتدا بر روی تفاوت‌های بین کلاس‌های طبقاتی بود و اگر بخواهیم از آن جنبه به اثر نگاه بکنیم، افراد مختلف حاضر در این فیلم تنوع طبقاتی خوبی از ساختار جامعه‌ی بریتانیا را نشان می‌دهند ( هم بریتانیا و هم ایالات متحده تلاش کردند تا نسخه‌های جدیدی از این سری را با نمونه‌های متنوع‌تری از افراد شروع بکنند. « آپتد » در نسخه‌ی ایالات متحده‌‌ی این سری هم حضور داشت که تا سن ۲۱ سالگی ادامه یافت و سپس تمام شد. نسخه‌ی بریتانیا سال ۲۰۰۰ آغاز شد و سال ۲۰۰۷ و ۲۰۱۴ دو دنباله برای آن ساخته شد و حالا باید منتظر بمانیم و ببینیم که آیا سال بعد هم باز دنباله‌ای برای آن ساخته خواهد شد یا خیر).

« ۶۳ بالا » چیز زیادی به اثر کنونی اضافه نمی‌کند. دو استثنا وجود دارد؛ « لین » مرده است و « نیک » هم با سطح بعدی از بیماری سرطان دست و پنجه نرم می‌کند ( و به احتمال زیاد اگر قرار باشد نسخه‌ی بعدی‌ای ساخته بشود در آن حضور نخواهد داشت). برای ۱۰ شرکت‌کننده‌ی این فیلم فرصت خوبی فراهم شده است تا ببینند زندگی‌شان پس از ساخت « ۵۶ بالا » چه تغییری کرده است. در بافت کلی سری « بالا » اگرچه این قسمت به اندازه‌‌ی هر کدام از قسمت‌های دیگر اهمیت دارد، اثری که جنبه‌های اجتماعی و انسان‌شناسانه‌ی خود را بیشتر از همیشه گسترش داده است. تماشای « ۶۳ بالا » به عنوان یک اثر مستقل شاید چندان قابل توجه نباشد. راستش را بخواهید شاید حتی خسته‌کننده هم به نظر برسد. اما تماشای آن به عنوان بخشی از یک تصویر بزرگ‌تر با قدرت و شگفتی همراه است. این فیلم « خودبازتابی » را به‌گونه‌ای تحریک می‌کند که کمتر فیلمی می‌تواند. این فیلم قرار است تا مدت‌های طولانی‌ای پس از اینکه سازندگانش دیگر زنده نبودند، زنده بماند.

مترجم: امید بصیری


دیدگاه بگذارید

Please Login to comment
  Subscribe  
Notify of