نقد و بررسی فیلم The Butterfly Effect (اثر پروانه ای )

The Butterfly Effect

کارگردانان : Eric Bress, J. Mackye Gruber

نویسندگان : Eric Bress, J. Mackye Gruber

بازیگران : Ashton Kutcher, Amy Smart, Melora Walters

خلاصه داستان : «اِوان تِربورن» در شهری کوچک به همراه مادرش زندگی می کند. او از اختلالات حافظه رنج می برد و گاهی اوقات بطور ناگهانی خودش را در جایی دیگر می یابد، در حالی که نمی داند چطور از آنجا سر در آورده است. هرچه سنش بالاتر می رود، از این اختلالات کاسته میشود، بطوری که بنظر می رسد کم کم سلامتی‌اش را بدست آورده. او از سن هفت سالگی هربار دچار اختلال می شده، خاطره آن را می نوشته است. یک روز در دانشگاه، او شروع می کند به خواندن یکی از این خاطرات قدیمی و ناگهان یک وقفه زمانی او را به این خاطره‌اش در گذشته می برد و…

 

منتقد: جیمز براردینلی – امتیاز ۷.۵ از ۱۰ (۳ از ۴)

/wp-content/uploads/media/kunena/attachments/6358/Oy0h5_2014-12-01.jpgبه نظر مي‌رسد که برخي نقدها قصد دارند «اثر پروانه‌ای/ The Butterfly Effect» را به صورت فيلمي علمي تخيلي توصيف کنند. آنچه تاکنون در اين باره گفته شده کاملاً اشتباه است بخش اندکي از آن چه در جريان اين فيلم رخ مي‌دهد را مي‌توان به علم يا فناوري ربط داد، و به زور چپاندن «اثر پروانه‌ای» در اين ژانر رويکردي کاهلانه و غيرقابل توجيه است. گرچه ردپاي سريال «منطقه شفق/Twilight Zone» ساخته راد سِرلينگ در اين فيلم ديده مي‌شود، اما بايد توجه داشته باشيد که بسياري از قسمت‌هاي سريال کلاسيک راد سِرلينگ جايي بين ژانرهاي فانتزي و وحشت قرار مي‌گيرند و اين دقيقاً جايي است که «اثر پروانه‌ای» به آن تعلق دارد.

/wp-content/uploads/media/kunena/attachments/6358/3-02-The-Butterfly-Effect-peter-petrelli-5011996-1600-1067.jpgبا وجود اين، «اثر پروانه‌ای» فيلمي جذاب و متقاعد کننده است که با درونمايه قدرت انتخاب و شانس بازي مي‌کند، ولي نه آن قدر که از حد متعارفش خارج شود. بدون شک، حفرات زيادي در فيلمنامه وجود دارند (که برخي از آن‌ها اساسي هستند)، اما اکثرشان تا مدتي بعد از اتمام نمايش فيلم و تحليل آن در بحث‌هاي بعد از اکران رو نمي‌شوند. پايان فيلم، فريب است، و شايد اَشتون کاچِر بهترين گزينه براي بازي در نقش اول نباشد. با اين حال، عليرغم اين ايرادها، قاطعانه تماشاي اين فيلم را توصيه مي‌کنم. در ماه ژانويه که اغلب فيلم چنداني اکران نمي‌شود، «اثر پروانه‌ای» در صدر بهترين‌ها مي‌ايستد.

/wp-content/uploads/media/kunena/attachments/6358/TheButterflyEffect3Revelations2009720pBDRipDTSx264-TiTAN1_2014-12-01.JPG«اثر پروانه‌ای» نام خود را از يکي از قضاياي تئوري هرج و مرج گرفته است: اگر پروانه‌ای در شمال آفريقا بال بزند مي‌تواند آن سوي دنيا توفاني به راه بيندازد (براي توضيحات مشابه به نقد "پارک ژوراسيک / Jurassic Park" مراجعه کنيد). در اين مورد، با پرسشي درباره علّيت فضايي مواجه نيستيم، بلکه با اين سئوال روبروييم که چگونه تنظيم جريان زمان مي‌تواند منجر به لغزيدن در دنياي موازي شود. با پيروي از اصل سادگي[۱]، «اثر پروانه‌ای» مي‌کوشد تا بدون گيج کردن يا از دست دادن مخاطب خود پيش رود. «اثر پروانه‌ای» جزء آن دسته فيلم‌ها نيست که يک لحظه غفلت از آن منجر به نفهميدن کل فيلم مي‌شود، گرچه اين ايده خوبي براي جلوگيري از رفتن تماشاچي‌ها به بوفه سينما است.

/wp-content/uploads/media/kunena/attachments/6358/logan-lerman-and-the-butterfly-effect-gallery.jpgاِوان تِربورن (با بازي اَشتون کاچِر) دانشجوي ۲۰ ساله اي است، که احساسات عاطفي‌اش از اکثر آمريکايي‌ها قوي‌تر است. او از سن هفت سالگي در لحظات وقوع استرس عاطفي شديد، مانند وقتي که يکي از دوستان خانوادگي او را مورد آزار و اذيت قرار مي‌دهد يا وقتي که به همراه چند تن از دوستانش درگير يک شوخي خرکي، غش مي‌کند. ايوان ياد مي‌گيرد که با تمرکز روي واژه هاي مجله اي، که خود در طول ساليان تهيه کرده است، به سوي گذشته سفر کند و برخي رويدادهاي خاص را از نزديک تجربه کند. گاهي اوقات مي‌تواند تغييراتي ايجاد کند؛ گاهي اوقات هم کاري از او ساخته نيست. وقتي يکي از دوستان دوران کودکي‌اش، کِيلي ميلِر (با بازي اِمي اِسمارت)، به خاطر کاري که اِوان انجام داده اقدام به خودکشي مي‌کند، اِوان تصميم مي‌گيرد در زندگي‌اش تغيير ايجاد کند. و وقتي چنين مي‌کند، متوجه مي‌شود که مي‌توانسته فرد بهتري باشد اگر در فرمول پيچيده قضا و قدر دخالت نمي‌کرد.

/wp-content/uploads/media/kunena/attachments/6358/The-Butterfly-Effect-elden-henson-26830405-1024-666.jpgکارگردان‌هاي «اثر پروانه‌ای، اِريک بِرِس و جِي.مَکي گِروبِر (که در نگارش فيلمنامه نيز مشارکت داشته اند)، فيلمي ساخته‌اند که نه تنها سرگرم کننده است، بلکه از ما مي‌خواهد تا درباره عواقب کارهاي خود خوب فکر کنيم. (اين نخستين تجربه آن‌ها پشت دوربين است؛ آن دو قبلاً در نوشتن فيلمنامه «مقصد نهايی ۲/ Final Destination 2» اقدامي که قصد دارم به خاطرش آن‌ها را ببخشم) با هم همکاري کرده‌اند. رد پاي کم رنگي از فيلم «درب‌های کشويی / Sliding Doors» در اين فيلم ديده مي‌شود، گرچه بر خلاف آن، «اثر پروانه‌ای» نه تنها يک کمدي عشقي نيست بلکه تکامل موازي دنياهاي مختلف را نيز به ما نشان نمي‌دهد. اين فيلم تناسخ ايوان را در جريان مداخله وي در چرخه رشدش دنبال مي‌کند و آينده وي را شوم تر و شوم تر رقم مي‌زند، حتي او تمام استحاله‌هايي که تجربه کرده است را به ياد مي‌آورد.

/wp-content/uploads/media/kunena/attachments/6358/The-Butterfly-Effect.-003.jpgبراي اشتون کاچر بدون شک اين فيلم فرصتي است تا از تصويري که از او در مجموعه هاي "دوربین مخفی / Punk'd" و "اون شوی دهه۷۰ / That '70s Show" به وجود آمده دور شود و ثابت کند که مي‌تواند واقعاً بازيگر باشد. با اين حال، در حالي که کاچِر خود را چندان اذيت نمي‌کند، يکي مثل بيلي کِرودِپ يا جَرِد لِتو (که نقشش در «مرثيه اي بر يک رويا/ Requiem for a Dream» به ياد ماندني است) ممکن بود خيلي بهتر از پس نقش اِوان بر بيايند. به هر حال، کاچِر آن قدرها هم بد نيست که بخواهد کل پروژه را خراب کند.

از نظر بازيگري، کاچِر با بازيگران خوش بر و رو و خوش اندام ديگري مانند اِمي اِسمارت، ويليام لي اسکات (در نقش برادر کِيلي) و اِلدِن هِنسون (در نقش لِني، يکي ديگر از دوستان دوران کودکي اِوان) هم¬بازي است. عضو ارشد فهرست بازيگران اِريک اِستولتز، بي رمق ترين کاراکتر فيلم، است

/wp-content/uploads/media/kunena/attachments/6358/TheButterflyEffect_AE4_02.jpgپايان فيلم بسيار ضعيف است و ممکن است نتيجه اين باشد که فيلم سازها خود را به گوشه اي کشانده‌اند و دوست ندارند بر مبناي جريان فکري نهيليسم دست به نتيجه گيري بزنند. گرچه پايان فيلم يک فريب است، اما اندکي طنين دار است، چون قصد ندارد که لحن تيره فيلم را از بين برد. از جهات زيادي مي‌توان «اثر پروانه‌ای» را فيلمي درباره پشيماني دانست و سکانس‌هاي پاياني فيلم بر اين مفهوم تاکيد مي‌کنند. البته فيلم به حد کافي جذاب است که اين احساس شک و دودلي را کوچک کند؛ معدود افرادي، که از تماشاي فيلم‌هاي غيرمتعارف لذت مي‌برند، ممکن است با تماشاي «اثر پروانه‌ای» دچار احساس پشيماني شوند.

اختصاصی نقد فارسی

مترجم: محمدرضا سیلاوی

کپی برداری و نقل این مطلب به هر شکل (از جمله برای همه نشریه‌ها، وبلاگ‌ها و سایت های اینترنتی) بدون ذکر دقیق کلمات "منبع: سایت نقد فارسی" ممنوع است و شامل پیگرد قضایی می شود.

14
دیدگاه بگذارید

Please Login to comment
14 Comment threads
0 Thread replies
0 Followers
 
Most reacted comment
Hottest comment thread
11 Comment authors
همایونMobinaمهران Recent comment authors
  Subscribe  
Notify of
Member

به نظرم نگاه فیلم به این بود که اگر حضرت آدم با حوا آشنا نمیشد در نهایت دنیایی نبود و مشکلی هم ایجاد نمیشد. با همون درونمایه ی نظریه نیهیلیسم و پوچ گرایی.

Member

شباهت خاصی به دانی دارکو و پروژه ی آلماناک و کد منبع داشت . در کل خیلی قشنگ بود.

همایون
Guest
همایون

Mobina:دوستان فیلنامه خیلی قویه. عالی نوشته شده. بازی شخصیت اصلی هم خیلی خوبه. اما اخطار بدم جو فیلم و حال و هوای فیلم اصلا خوش پردازش و خواستنی نیست. فیلم تمیز نیست. صحنه ها ارایش شده نیستن. خیلی رئاله و صحنه ها و شخصیت ها خیلی ترتمیز نیستن که در جهت کمک به واقع گرایی فیلمه ولی خب باب میل بعضی ها نیست. اما فیلم نامه و بازی شخصیت اصلی واقعا آدم رو جذب می کنه. پشیمون نمیشین. بی نتیجه تموم نمیشه. من از ده بهش هشت رو میدم. دو امتیاز به دلیل پردازش یه کم بدش کم کردم. داداش… ادامه »

همایون
Guest
همایون

[quote name=”Mobina”]دوستان فیلنامه خیلی قویه. عالی نوشته شده. بازی شخصیت اصلی هم خیلی خوبه. اما اخطار بدم جو فیلم و حال و هوای فیلم اصلا خوش پردازش و خواستنی نیست. فیلم تمیز نیست. صحنه ها ارایش شده نیستن. خیلی رئاله و صحنه ها و شخصیت ها خیلی ترتمیز نیستن که در جهت کمک به واقع گرایی فیلمه ولی خب باب میل بعضی ها نیست. اما فیلم نامه و بازی شخصیت اصلی واقعا آدم رو جذب می کنه. پشیمون نمیشین. بی نتیجه تموم نمیشه. من از ده بهش هشت رو میدم. دو امتیاز به دلیل پردازش یه کم بدش کم کردم.[/quote]داداش… ادامه »

Mobina
Guest
Mobina

دوستان فیلنامه خیلی قویه. عالی نوشته شده. بازی شخصیت اصلی هم خیلی خوبه.
اما اخطار بدم جو فیلم و حال و هوای فیلم اصلا خوش پردازش و خواستنی نیست. فیلم تمیز نیست. صحنه ها ارایش شده نیستن. خیلی رئاله و صحنه ها و شخصیت ها خیلی ترتمیز نیستن که در جهت کمک به واقع گرایی فیلمه ولی خب باب میل بعضی ها نیست. اما فیلم نامه و بازی شخصیت اصلی واقعا آدم رو جذب می کنه. پشیمون نمیشین. بی نتیجه تموم نمیشه. من از ده بهش هشت رو میدم. دو امتیاز به دلیل پردازش یه کم بدش کم کردم.

مهران
Guest
مهران

اين فيلم دو تا پايان داره
اون ورژنش رو ببينيد که اشتون تصميمی ميگيره به دنيا نياد
اسم ورژنش هست ديرکتور کات

شایان کیانفر
Guest
شایان کیانفر

bahar:

حاج ایبرت:بازی اشتون کاچر یه کم آدم و به شک میندازه که فیلم و نگاه کرد… ولی باید فیلم و پیدا کنم و ببینم……پیش داوری ممنوع

قبول دارم اشتون به در فیلمهای طنز بیشتر میخوره اما این فیلم حتما ببینید چون تا به الان بازی کوچر اینطوری ندیدید در سطح خودش عالی بود فیلم هم خیلی حرف داره برای زدن .

vaghan talentesh dare az dast mire ..to in fil ali toneste bod khodi neshoon bede albate man in filmo kheili sal pish didam.

bahar
Guest
bahar

حاج ایبرت:بازی اشتون کاچر یه کم آدم و به شک میندازه که فیلم و نگاه کرد… ولی باید فیلم و پیدا کنم و ببینم……پیش داوری ممنوع

قبول دارم اشتون به در فیلمهای طنز بیشتر میخوره اما این فیلم حتما ببینید چون تا به الان بازی کوچر اینطوری ندیدید در سطح خودش عالی بود فیلم هم خیلی حرف داره برای زدن .

omid ali
Member
omid ali

فیلم زیبای است

پیشنهاد می کنم دوستان نگاه کن

البته اخر داستان هم بد نیست _ اوان بعد چندین بار سعی در تغییر سرنوشت دوستان خود برای زندگی بهتر و خوب _ هر بار نتیجه انطور که می خواسته اتفاق نمی افته
در اخر
این اتفاق ها اوان رو مجاب می کنه همه این اتفاق های که بر سر دیگران می افته تقصیر اوست به همین خاطر _ خودش رو از زندگی دیگران حذف می کنه

alisky
Guest
alisky

توکیو

alisky
Guest
alisky

فیلم مربوط میشه به یه ضرب المثل علمی که میگه: در توکیه یه پروانه پر میزنه نیویورک رو آب میبره. هر عملی یه عکس العملی داره.

حاج ایبرت
Guest
حاج ایبرت

بازی اشتون کاچر یه کم آدم و به شک میندازه که فیلم و نگاه کرد… ولی باید فیلم و پیدا کنم و ببینم……پیش داوری ممنوع

Abe
Member
Abe

فقط اینو بگم که از فیلمای خوب علمی-تخیلی محسوب میشه. هر کی دیده حال کرده

پیمان ...
Member
پیمان ...

محشره