Blade Runner (بلید رانر)

نقد و بررسی فیلم Blade Runner (بلید رانر)

 

بر اساس رمان آیا اندرویدها خواب گوسفندهای برقی را می‌بینند؟ نوشتة فلیپ كٍِی. دیك

بلید رانر از آن گونه فیلم هایی است که تنها در همان بار اول تماشا، داستان فیلم را درک کرده و متوجه می شوید، اما در دفعات بعدی تماشای فیلم، هر بار، نکات جدیدی متوجه می شوید. توجه به همین نکات، که تعدادشان هم اصلا کم نیستند ما را متوجه این موضوع می کند که فیلم بلید رانر، یک شاهکار تمام عیار است. اشتباه نکنید. اگر طرفدار فیلم های علمی تخیلی نیستید، تماشای این فیلم را به این بهانه از دست ندهید. برای کسانی که تحمل تماشای فیلم هایی مانند جنگ ستارگان را حتی برای چند دقیقه ندارند (از جمله خودم) نگاه به ژانر یا حتی عکس های فیلم بلید رانر غلط انداز است. اما این فیلم، به طور کامل متفاوت است با تصوری که ممکن از پیش از تماشا، در ذهن شما باشد .

در پایان توصیه می کنم اگر فیلم را تماشا نکرده اید، ابتدا نقد کوتاه آن و سپس تحلیل فیلم را تا «پایان پاراگراف اول بخش خلاصه داستان» بخوانید و سپس فیلم را تماشا کنید. اما اگر فیلم را دیده اید، توصیه می کنم تحلیل زیبای آقای مهرداد تویسرکانی را به هیچ عنوان از دست ندهید. شاید بار دیگر شما را به هوس بیاندازد تا فیلم را از نو تماشا کنید.

نقد فیلم

اکران نسخه جدید و تدوین نهایی «بلید رانر» در جشنواره ونیز باز هم نام این فیلم درخشان و دوست داشتنی را بر سر زبان ها انداخت. نسخه جدید که به لحاظ کیفیت عرضه و حتی سر و شکل ظاهری در نوع خود بی نظیر است در پکیجی پنج دیسکه ارائه می شود. در این پکیج علاوه بر نسخه جدید و ضمائم معمول نسخه های سال ۱۹۸۲ و ۱۹۹۲ (نسخه رایج در ایران) نیز وجود دارند، به همراه مستندی سه ساعته با نام «روزهای خطرناک» درباره حواشی و مصائب ساخت فیلم. پیش از این، مجموعه فیلم های «جنگ های ستاره یی» و البته نسخه عرضه شده از فیلم «برزیل» توسط شرکت کرایتریون در این زمینه رکورددار بودند که با ورود بلید رانر به بازار هر دو آنها در حاشیه قرار می گیرند. استفن سایتو در یادداشت زیر اهمیت نسخه جدید را به خوبی تشریح کرده است.

پس از گذشت بیست و پنج سال از اکران «بلید رانر» اکنون دیگر وقت آن بود که بالاخره نسخه مطلوب و مناسبی از این فیلم محبوب به بازار بیاید. طبق اعلام کمپانی برادران وارنر «تدوین نهایی» این فیلم که بی شک حسن ختام نسخه های متعدد بلید رانر است هجدهم دسامبر امسال در معرض فروش قرار می گیرد. بلید رانری که آمیزه دلنشینی از دو ژانر نوآر و علمی – تخیلی است و به رغم شکست تجاری اش در زمان اکران همواره یک کالت مووی کلاسیک بوده و طرفداران بی شمار و همیشگی خود را داشته است.اگر از خودتان می پرسید چرا برای این فیلم به خصوص این قدر هزینه و وقت صرف می شود باید بگویم بلید رانر فیلمی است که در زمان خودش چندان قدر ندید و به شدت مهجور واقع شد؛ در سال های بعد اما چنان ارج و قربی یافت که منتقدان آن را پایه گذار زیبایی شناسی ژانر علمی – تخیلی در سینما دانستند. فیلمی که با خیابان های خیس و مه گرفته ، نئون های تبلیغاتی و لحن بدبینانه یی که متأثر از رمان فیلیپ ک. دیک بود نقطه عطفی بس مهم در تاریخ فیلم های علمی تخیلی به شمار می رود.چارلز دو لازیریکا در مقام تهیه کننده نسخه نهایی، کاستی های بصری نسخه های پیشین را یکی از دلایل وجود نسخه جدید می داند؛ «ما همه نسخه های قبلی را تست کردیم و متوجه شدیم به دلیل گذشت زمان کیفیت بصری فیلم افت چشمگیری داشته و مخاطبان در مواجهه با فیلم نمی توانند به راحتی مفاهیم مطروحه در آن را درک کنند. صحنه ها بیش از حد تاریک بودند و فیلم حس و حال زمان اکرانش را از دست داده بود.»

البته بلید رانر مشکلاتی فراتر از این موارد نیز داشته است که به زمان ساخت فیلم باز می گردد. می دانیم که اسکات در آن زمان به دلیل نوع قراردادش با کمپانی سازنده فیلم حق نداشته در تدوین فیلم دخالت چندانی بکند و نظر نهایی مختص استودیو بوده است. استودیو نیز بی توجه به نظر اسکات نسخه یی را روانه اکران کرده همراه با نریشن هریسون فورد که در پایان هم متأثر از ایده مرسوم «پایان خوش» آن روزها، فورد و شون یانگ را در حالی به تصویر کشیده که به سمت غروب آفتاب می رانده و از دوربین فاصله می گرفته اند. با این حال همین نسخه از بلید رانر نیز طرفداران و هواداران بسیاری یافت. تا اینکه اسکات بالاخره در سال ۱۹۹۱ فرصت می یابد با تغییراتی فیلم را به دلخواه خودش نزدیک کند.

قضیه از این قرار بود که استودیوی وارنر در آن سال به طور اتفاقی راف کات های به جامانده از اسکات از سال ۸۲ را به صورتی محدود به نمایش گذاشت و وقتی به قابلیت های جذاب آن پی برد از اسکات دعوت کرد تا بازگشته و نسخه جدیدی از فیلم تهیه کند. اما اسکات که در آن زمان مشغول تکمیل مراحل پایانی ساخت «تلما و لوئیز» بود و خود را برای پروژه باشکوه بعدی اش (فتح بهشت؛۱۴۹۲) آماده می کرد پیشنهاد برادران وارنر را رد می کند. استودیو نیز که بر تصمیم خود مبنی بر ترمیم نسخه پیشین مصر بوده تصمیم می گیرد با موافقت اسکات یکی از کارگردانان تحت استخدام خود به نام مایکل آریک را به کار گرفته تا با تکیه بر راف کات های اسکات نسخه جدیدی تهیه کند؛ نسخه یی که «فاقد نریشن و پایان خوش» بوده و سکانس رویای دکارد (فورد) نیز به آن اضافه شده باشد؛ رویای مناقشه برانگیز اسب تک شاخ که احتمال انسان نبودن دکارد را در فیلم تقویت می کند.

دو زیریکا شخصاً مسوولیت پروژه را به عهده می گیرد و به همین خاطر مجبور می شود به تنهایی تمام ۹۷۷ حلقه نگاتیو فیلمبرداری شده را بازبینی کند و حتی به این نتیجه برسد که برخی صحنه های مربوط به مارفروشی عبدل بن حسن را باید با حضور جوانا کسیدی و پسر هریسون فورد مجدداً فیلمبرداری کنند؛ تصمیمی که البته طرفداران فیلم را به شدت عصبانی کرد. در نسخه جدید رویای اسب تک شاخ دکارد نیز وجود دارد اما کماکان در ابهام است و نمی توان معنای صریحی از آن برداشت کرد. دو زیریکا از قول اسکات در این باره می گوید؛ «در سکانس رویا ابهامی عامدانه وجود دارد و از ابتدا هم قرار بر بیان آشکار و صریح نبوده است. به همین خاطر نتیجه گیری از این سکانس به برداشت خود مخاطب بستگی دارد.» زیریکا ادامه می دهد؛ «سکانس رویا در نسخه جدید به لحاظ سبک بیانی شباهت بیشتری به رویا پیدا کرده است اما از ابهام موجود در آن کاسته نشده و با نسخه قبلی تفاوتی ندارد». نسخه حاضر که با نظارت مستقیم اسکات تولید شده، بی شک اصلی ترین و کامل ترین نسخه موجود از بلید رانر به شمار می رود و مطمئناً اتفاقی مهم در سینمای این روزها است که به قول مدیر سایت بلید زون «فقط یک بار برای همیشه اتفاق می افتد،»

نویسنده: استفان سایتو (ورایتی)

مترجم: هومن نصر

منبع: روزنامه اعتماد

 

ممکن است شما دوست داشته باشید

26
دیدگاه بگذارید

Please Login to comment
26 Comment threads
0 Thread replies
0 Followers
 
Most reacted comment
Hottest comment thread
19 Comment authors
payman hosseynid.chazhir heydariingenioustaher Recent comment authors
  Subscribe  
Notify of
payman hosseyni
Member
Member
payman hosseyni

اینقدر از این فیلم تعریف و تمجدید شده که آدم می ترسه راجع بهش بد بگه یا اگر نقطعه ضعفی می بینه گمان می کنه خودش مشکل داره تا اینکه فیلم داشته باشه! همه آنچه که راجع به فیلم گفته میشه رو قبول دارم اصلا خودم از علاقه مندان الگوی فیلم سازی ریدلی اسکات هستم اما به نظرم بهترین ساخته اون رو با درون مایه فلسفی، پرومتئوس می دونم فیلمی سراسر سوال و ابهام که مغز بیننده رو درگیر خودش می کنه اما فیلم حاضر فیلمی کاراگاهی به حساب میاد که در اون تلنگرهای فراوان فکری وجود داره که بیننده… ادامه »

یاسر
Guest
Member
یاسر

اگر دکارد هم یک رپلیكنت‌ باشد پس چرا قدرت خاص دیگر رپلیكنت‌ ها را ندارد ؟ و از نظر قدرت هوشی و بدنی هیچ فرقی با انسان ها ندارد.

rika shemali
Member
Member
rika shemali

با این تعریف و این کامنتها متوجه شدم که نباید صوت دوبله رو سوار فیلم میکردم. چون دوبلاژ موسیقی متن رو از بین میبره یا ضعیف میکنه. مثل اینکه باید دوباره ببینمش.

rika shemali
Member
Member
rika shemali

با این تعریف و این کامنتها متوجه شدم که نباید صوت دوبله رو سوار فیلم میکردم. چون دوبلاژ موسیقی متن رو از بین میبره یا ضعیف میکنه. مثل اینکه باید دوباره ببینمش.

rika shemali
Member
Member
rika shemali

با این تعریف و این کامنتها متوجه شدم که نباید صوت دوبله رو سوار فیلم میکردم. چون دوبلاژ موسیقی متن رو از بین میبره یا ضعیف میکنه. مثل اینکه باید دوباره ببینمش.

فرزاد74
Guest
Member
فرزاد74

(اسپویل)

تریلر قسمته جدیدش اومد
با توجه به اینکه دکرد تو این تریلر پیر شده پس نظریه ی رپلیکیت بودنش اشتباهه

d.c
Guest
Member
d.c

فیلم قشنگی بود ولی برای این دوره یک شاهکار به حساب نمیاد ولی از فیلم های مورد علاقه ی من بعد از گلادیاتور هست که ریدلی اسکات کارگردانی کرده

hazhir heydari
Member
Member
hazhir heydari

اول فیلم خسته کننده ای به نظر میومد و فضای تاریک و بارونی حسابی حال ادمو میگیره ولی وقتی سکانس پایانی رو دیدم نظرم در مورد کل فیلم عوض شد اونجایی که (روی),(دکارد) رو نجات میده و لحظه های اخر زندگیش میشینه باهاش حرف میزینه . موسیقی و نورپردازیش شاهکار بود و همچنین دیالوگ بین روی و دکارد

ingenious
Guest
Member
ingenious

دوستار سینما:

ingenious:واقعا کارگردان چه توهمی از سال ۲۰۱۹ داشته ها ! بعضی فیلما فقط به درد همون سالایی که میاد میخوره اصلا از دیدنش لذت نبردم .

عمو جان برو بشین مرد عنکبوتی و هری پاتر و آواتار رو تماشا کن مطمئن باش بیشتر لذت می بری.

البته از نظر بنده spider man در میان فیلم های ابر قهرمانی یه شاهکار حساب میشه
اواتار هم فیلم عالی ای هست
شما هم لطفا احترام خودتو نگه دار و به جای به گند کشبدن سایت در مورد فیلم نظر بده

روح الله
Guest
Member
روح الله

خیلی خسته کننده و بدون جذابیت.

دوستار سینما
Guest
Member
دوستار سینما

جدا" یکی از بهترین نقد هایی که تو این سایت خوندم به این فیلم مربوط میشه.
مونولوگ tear in the rain در این فیلم به جرات میگم بهترین مونولوگ تاریخ سینماست.(با احترام به مونولوگ مارلون براندو دراینک آخر الزمان)

دوستار سینما
Guest
Member
دوستار سینما

ingenious:واقعا کارگردان چه توهمی از سال ۲۰۱۹ داشته ها ! بعضی فیلما فقط به درد همون سالایی که میاد میخوره اصلا از دیدنش لذت نبردم .

عمو جان برو بشین مرد عنکبوتی و هری پاتر و آواتار رو تماشا کن مطمئن باش بیشتر لذت می بری.

taher
Guest
Member
taher

به دوستانی که از این فیلم خوششون اومده پیشنهاد می کنم انیمیشن ژاپنی ghost in the shell رو حتما ببینند.(کارگردان مامورو اوشی)
حتما به مراتب بیشتر شگفت زده خواهند شد…

نیایش
Guest
Member
نیایش

بسیار نقد مفید و پر باری بود، ممنونم.

cinema guy
Guest
Member
cinema guy

تابه اینجا زندگیم فیلم هایی به زیبایی ۲۰۰۱ یک اودیسه فضایی و بلید رانر ندیدم.واقعا منو به فکر واداشتن.عاشق این دوتام فقط. ۸)

ingenious
Guest
Member
ingenious

واقعا کارگردان چه توهمی از سال ۲۰۱۹ داشته ها ! بعضی فیلما فقط به درد همون سالایی که میاد میخوره اصلا از دیدنش لذت نبردم .

ahmad reza roo
Guest
Member
ahmad reza roo

به این میگن فیلم علمی تخیلی نه به خیلی از فیلم هایی که این چند وقت میاد.

Mohammad Dana
Member
Member
Mohammad Dana

یالی و دیگر هیچ از این که فیلم در دوره ی خودش دیده نشد هم تعجب نکردم یکی از ماندگار های سینماست به خصوص سکانس مرگ رباط با بازی Rutger Hauer واقعا بیاد موندنی هست

فرزاد
Guest
Member
فرزاد

در فیلم های علمی تخیلی که امروزه ساخته می شوند حوادث خیلی سریع و پر هیجان و اکشن اتفاق می افتند و فرصت تفکر و تعمق را به بیننده نمی دهند فقط هیجان است و هیجان. اما در آثاری همچون بلید رانر یا اودیسه فضایی یا سولاریس اینگونه نیست. بهتر است گاهی هیجان را فدای زیبایی و تفکر کنیم!

فاطمه
Guest
Member
فاطمه

تاثیرگذارترین فیلمی که اخیرا دیده ام …
واقعا سپاسگزارم از تحلیل بسیار عالی و سنجیده شما…

Abe
Member
Member
Abe

یکی از بهترین فیلم های علمی-تخیلی بود که تا حالا دیدم. با صحنه ها و دیالوگ های ماندگار و بازی فوق العاده Rutger Hauer. با اینکه در اون موقع مردم از این فیلم استقبال نکردند اما این فیلم در تاریخ ماندگار شد

نسترن
Guest
Member
نسترن

درود ..بسیار عالی بود تحلیل این فیلم واقعااااااا یک شاهکار بود و موسیقی متن فیلم فراموش نشدنی است …سپاسگزار از مطالب خوب شما

معین
Guest
Member
معین

دستورالعمل ابتدای نقد بسیار مفیده . چون همیشه با خودم کلنجار میرم که اول نقد بخونم بعد فیلم ببینم یا اول فیلم ببینم بعد نقد بخونم ولی این راهنمایی که ابتدا گفتید بمن کمک کرد , در مورد بقیه نقدها هم این کار رو انجام بدید ممنون
p.m : هنوز فیلمو ندیدم

آرش اورک
Guest
Member
آرش اورک

من بیش از صد باراین فیلم رو دیدم جوری که دیالوگ هاش رو حفظ شدم ، واقعا این مطلب فوقالعادست مثل خود فیلم باید چند بار خوندش

احسان ریاحین
Member
Member
احسان ریاحین

الهام:از دیشب که این مطلب رو دیدم مجدداً گیر کردم توی آلبوم بلید رانر ونجلیس. باید دوباره ببینمش و بعد این تحلیل جامع رو بخونم.
ولی هنوز هم بعد از چندین سال سکانس برخورد روی و تایلر و دیالوگ هایی که بینشون رد و بدل شد توی ذهنم حک شده.
ممنون از مطلب خوبتون و ایجاد انگیزه برای دوباره دیدن این شاهکار

همینو بگو به خصوص اون آهنگ end title ساند تراک این فیلم واقعا بی نظیره.

الهام بای
Member
Member
الهام بای

از دیشب که این مطلب رو دیدم مجدداً گیر کردم توی آلبوم بلید رانر ونجلیس. باید دوباره ببینمش و بعد این تحلیل جامع رو بخونم.
ولی هنوز هم بعد از چندین سال سکانس برخورد روی و تایلر و دیالوگ هایی که بینشون رد و بدل شد توی ذهنم حک شده.
ممنون از مطلب خوبتون و ایجاد انگیزه برای دوباره دیدن این شاهکار