نگاهی به جشنواره کن ۲۰۱۸ و فیلم‌های حاضر در آن

هفتادویکمین جشنواره فیلم کن از ۸ تا ۱۹ ماه مه (۱۸ تا ۲۹ اردیبهشت) برپا می‌شود. بازیگر استرالیایی کیت بلانشت رییس هیأت داوران بخش مسابقه اصلی است که دیگر اعضای آن عبارتند از: چانگ چن (بازیگر تایوانی)، اِیوا دُووِرنی (کارگردان آمریکایی)، روبر گدیگیان (کارگردان فرانسوی)، خاجا نین (خواننده و ترانه‌نویس اهل بروندی)، لئا سیدو (بازیگر فرانسوی)، کریستن استوارت (بازیگر آمریکایی)، دنی ویلنو (کارگردان کانادایی) و آندری زویاگینتسف (کارگردان روس).

تریلر روان‌شناختی «همه می‌دانند» به کارگردانی اصغر فرهادی و با بازی‌های خاویر باردم، پنه‌لوپه کروز و ریکاردو دارین، به تهیه‌کنندگی پدرو آلمودووار فیلم افتتاحیه این دوره است. پوستر جشنواره هم تصویری از ژان‌پل بلموندو و آنا کارینا در فیلم «پی‌یرو خله» (ژان‌لوک گدار، ۱۹۶۵) است که طبق اعلام رسمی جشنواره با هدفِ تجلیل از آثار عکاس فرانسوی ژرژ پی‌یر برگزیده شده است.

Everybody Knows

این طور که پیداست جشنواره فیلم کن با میزبانی و فرصت دادن به نام‌های تازه در بخش رقابت اصلی، امسال یک خانه‌تکانی اساسی را تجربه می‎کند. این جمع‌بندی وقتی حاصل شد که مدیر هنری کن، تیئری فرمو، اسامی فیلم‌های بخش اصلی این دوره را اعلام کرد؛ فیلم‌هایی که برای تصاحب معتبرترین جایزه سینمایی جهان رقابت می‌کنند.

اساتیدی مانند مایک لی انگلیسی و پائولو سورنتینو ایتالیایی در فهرست جای نگرفتند تا فرمو که در گذشته به اداره کردن باشگاه پیرمردها متهم شده بود، از فهرستی تازه و غافلگیرکننده رونمایی کند. البته در میان تعداد چشمگیر کارگردانانی که اولین رقابت رسمی‌شان برای کسب نخل طلا را تجربه می‌کنند، نام‌هایی چون ژان‌لوک گدار، اسپایک لی، اصغر فرهادی و ماتئو گارونه هم به چشم می‌خورد.

وقتی در جشنواره فیلم سن سباستین سال گذشته با فرمو گپ زدم، به من گفت که کن وارد هشتمین دهه از فعالیتش شده است و زمان آن فرا رسیده که کار و اتفاق تازه‌ای در آن رخ بدهد. همه فکر می‌کردیم منظورش فقط جلوگیری از نمایش فیلم‌ها برای اهالی رسانه پیش از اولین نمایش رسمی فیلم‌ها بود، اما حالا مشخص شده که منظور او انتخاب نسلی متفاوت از فیلم‌سازان مؤلف برای رقابت در بخش اصلی هم بوده است.

این موضوع بسیار مهم است چون حضور در بخش رقابت جشنواره کن به‌سرعت ارزش فیلمی را بالا می‌برد و به میزان قابل توجهی هم بر اعتبار کارنامه کارگردانش می‌افزاید. حتی جالب است که فرمو می‌گوید حضور در بخش رقابت اصلی به کل صنعت سینما کمک می‌کند و در این باره چنین توضیح می‌دهد: «یک بار کارگردانی به من گفت: این موضوع را هرگز فراموش نکنید که برای یک کشور کوچک، راه‌یابی فیلمی به بخش رقابتی کن می‌تواند به رشد و شکوفایی دوساله صنعت فیلم‌سازی در آن سرزمین کمک کند.»

از این رو می‌توان گفت که حضور در بخش رقابت جشنواره کن، به غرور ملی، سرمایه‌گذاری‌ها و اعتبار هرچه بیش‌تر سینمای کشورهای تولیدکننده می‌انجامد. امسال ۲۱ فیلم فرصت حضور در این بخش را به دست آورده‌اند و با صدها فیلمی که متقاضی رقابت بودند، می‌توان گفت رقابتی تمام‌عیار درگرفت که حالا بین آثار انتخابی در جریان است. البته برای فیلم‌های بریتانیایی سال بدی است که برخی از بریتانیایی‌های صنعت سینما، آن را نتیجه «برکسیت» (خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا) ارزیابی می‌کنند.

Marziyeh Rezaei in Jafar Panahi’s 3 Faces

در این میان فقط فیلم فور می‌تواند خوش‌حال باشد که «جنگ سرد» به کارگردانی پاول پاولیکوفسکی و تولید مشترک فرانسه، لهستان و بریتانیا به بخش مسابقه اصلی راه پیدا کرده است. داستان این فیلم در دهه ۱۹۵۰ و در کشورهای لهستان و یوگسلاوی و شهرهای برلین و پاریس می‌گذرد و گفته می‌شود که یک داستان عاشقانه پرشور است. پاولیکوفسکی یکی از نام‌آشناترین فیلم‌سازانی است که برای اولین بار به رقابت اصلی کن راه پیدا کرده‌اند. او پیش از این با درام سیاه‌وسفید بدیع «آیدا» (۲۰۱۳) اسکار بهترین فیلم خارجی‌زبان را برنده شده و به واسطه کارگردانی «تابستان عاشقانه من» به معرفی ستاره بریتانیایی امیلی بلانت به سینمای جهان یاری رسانده بود.

دیگر فیلم‌ساز شناخته‌شده در بخش رقابت اصلی کن، جعفر پناهی است که پیش از این چند جایزه معتبر جهانی را به دست آورده‎است. او اولین ایرانی است که جایزه‌ای را در کن برنده شد و با اولین فیلمش «بادکنک سفید» برنده دوربین طلای بهترین فیلم اول شد. پناهی پیش از این با فیلم‌های دیگری هم به کن راه پیدا کرده بود اما این اولین حضورش در بخش رقابت اصلی است. او با «تاکسی» (۲۰۱۵) خرس طلای جشنواره برلین را برنده شد. فیلم‌ساز دیگری که احتمالاً فرصت حضور در جشنواره کن را پیدا نمی‌کند، کریل سِرِبرِنیکوف است که فیلم جدید سیاه‌وسفیدش با عنوان «لتو» درباره شیفتگان موسیقی راک‌اندرول در اتحاد جماهیر شوروی سابق است و دوران لئونید برژنف.

Adriano Tardiolo in Happy as Lazzaro

اما چند سالی هست که جشنواره کن به دلیل انتخاب‌های معدودش از میان آثار کارگردانان زن برای بخش اصلی، جای بحث و انتقاد بوده است. جین کمپیئن تنها کارگردانی است که در سال ۱۹۹۳ برای «پیانو» نخل طلا را برنده شد که البته آن هم به طور مشترک با «بدرود معشوقه‌ام» (چن کایگه) بود. بی‌تردید این رکورد جشنواره کن خوشایند نیست. امسال هم فقط سه فیلم از ۲۱ فیلم بخش رقابت اصلی توسط زنان کارگردانی شده‌اند. به هر حال برخی از کن انتقاد کردند که پس از اعلام رسمی فیلم‌های بخش مسابقه، به‌تدریج آثار دیگری از فیلم‌سازان مرد را به آن افزود تا آمار و نسبت پایین حضور کارگردانان زن را به‌نوعی مخفی کرده باشد. با این وجود، ریاست هیأت داوران با کیت بلانشت است و متشکل از پنج زن و چهار مرد، موضوعی که شاید شانس فیلم‌سازان زن را در این دوره برای تصاحب نخل طلا بالاتر ببرد. به هر حال از میان این سه زن، فقط آلیس رورواچر ایتالیایی پیش از این در بخش رقابتی حاضر شده بود. او در سال ۲۰۱۴ برای «شگفتی‌ها» که خواهرش آلبا رورواچر در آن بازی کرده است، برنده جایزه بزرگ هیأت داوران شد. خواهر او در فیلم جدیدش «لازاروی خوش‌حال» هم بازی کرده است که حکایتی سیاسی با چاشنی سفر در زمان توصیف شده است.

نادین لبکی که می‌توان او را مشهورترین کارگردان عرب سال‌های اخیر دانست، برای اولین بار در بخش رقابتی حضور دارد. اولین فیلم او «کارامل» در بخش دوهفته کارگردانان کن روی پرده رفت و به یک موفقیت بین‌المللی بدل شد. فیلم بعدی او نیز با نام «حالا کجا می‌رویم؟» رکوردهای فروش یک فیلم بومی را در گیشه لبنان شکست. فیلم جدید او «کفرناحوم» تلفیقی است از سینمای داستانی و رئالیسم به سبک سینمای مستند.

اما یکی از دو غافلگیری بزرگ رقابت اصلی به حضور فیلم‌ساز فرانسوی اوا اوسون برمی‌گردد که نخستین فیلمش «بنگ گنگ؛ یک داستان عاشقانه مدرن» با استقبال گرم منتقدان روبه‌رو شد. فیلم جدید او با عنوان «دختران خورشید» بر اساس داستانی حقیقی از زنان کردی ساخته شده‌است که توسط نیروهای داعش گروگان گرفته می‌شوند اما می‌گریزند و به مبارزه مسلحانه با آن‌ها روی می‌آورند.

وقتی یک فیلم اول به مسابقه اصلی کن راه پیدا می‌کند که هیچ‌کس چیزی درباره آن نشنیده است، بی‌شک با یک غافلگیری بزرگ سروکار داریم. ابوبکر شوقی با درام داستانی «یوم‌الدین» به چنین موفقیتی دست یافته است؛ فیلمی که بودجه‌اش از طریق یک کمپین جذب سرمایه تأمین شده و به عنوان درامی بلوغی و کمدی از سفر جاده‌ای دو پسرک و تجربه‌های ناخوشایند و تازه‌شان توصیف شده است.

یان گونزالز فرانسوی با فیلم جدیدش «شاه + قلب» انگار به خانه خودش بازگشته است. فیلم‌ساز مؤلف ژاپنی ریوسوکی هاماگوچی که بیش‌تر با درام «وقت خوشی» (۲۰۱۵) شناخته می‌شود که با مدت زمان ۳۱۷ دقیقه‌ای‌اش توانست جوایزی را در جشنواره بین‌المللی فیلم لوکارنو برنده شود، با درام عاشقانه «آساکو یک و دو» در کن رقابت می‌کند.

فیلم‌ساز قزاقستانی سرگئی دوورتسووی که در سال ۲۰۰۸ با «تولپان» جایزه نوعی نگاه کن را برنده شد، پس از مدت‌ها انتظار با اثر جدیدش «آکیا» به کن می‌آید. اما توجه به فیلم‌سازان مستقل و سینمای هنری آمریکا نیز در سال‌های اخیر به‌ندرت روی داده است. به همین دلیل توجه به جدیدترین فیلم دیوید رابرت میچل میشیگانی حسابی به چشم آمده است. او که پیش از این با فیلم ترسناک تحسین‌شده و دیدنی «در پی می‌آید» خودی نشان داده است، با «زیر دریاچه نقره‌ای» در کن رقابت می‌کند؛ درامی کمدی و نئونوآر درباره مردی که پیرامون ناپدید شدن اسرارآمیز همسایه زیبای خود تحقیق می‌کند و اندرو گارفیلد و رایلی کیو نقش‌های اصلی آن را بازی کرده‌اند.

منبع Independent
ممکن است شما دوست داشته باشید

دیدگاه بگذارید

اولین نفری باشید که نظر می دهید

  Subscribe  
Notify of